Bazı ilaç etken maddelerinin polimerik membranlar ile taşınım özelliklerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasında, literatürde ilk kez norfloksasin (NOR) ve enrofloksasin (ENR) etken maddelerinin ekstraksiyonu amacıyla, polimerik membran bileşiminde taşıyıcı olarak bis(2-etilheksil)fosforik asit (B2EHP), polimer destek maddesi olarak selüloz triasetat (CTA) ve plastikleştirici olarak 2-nitrofeniloktil eter (2-NPOE) kullanılarak bir polimer içerikli membran (PIM) sentezlenmiştir. Ayrıca, sabit elektrik akımı altında çalışan elektromembran ekstraksiyonu (EME) yöntemi, NOR ve ENR hedef analitleri ile birlikte polimer içerikli membran sistemiyle (EME/PIM) birleştirilerek uygulanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, sentezlenen PIM'ler kullanılarak pasif difüzyon esaslı taşınım deneyleri gerçekleştirilmiş ve optimum deney koşulları belirlenmiştir. Transport deneyleri sonucunda hız sabiti (k), geçirgenlik katsayısı (P), akı (J) ve geri kazanım yüzdesi (%RF) gibi kinetik parametreler hesaplanmıştır. Optimum koşullarda gerçekleştirilen PIM deneylerinde, NOR için %RF 91,36, ENR için ise %RF 90,65 olarak bulunmuştur. Optimum şartlar belirlendikten sonra, sistemin performansını değerlendirmek amacıyla EME prosesi uygulanmıştır. Bu yöntem sayesinde, pasif difüzyonda yaklaşık 35 saat süren taşınım süresi, EME uygulaması ile yaklaşık 75 dakikaya düşürülmüş ve %RF 76–77 aralığında yüksek verimlilik elde edilmiştir. Ayrıca, geliştirilen membran sisteminin gerçek numunelere uygulanabilirliği test edilmiştir. Tavuk kası dokusu örneklerinde bulunan NOR ve ENR'nin başarıyla ekstrakte edilmesi, yöntemin biyolojik matrikslerde de etkin bir şekilde çalıştığını göstermiştir. Son olarak, hazırlanan polimerik membranların yüzey morfolojisi ve kimyasal yapısı SEM, EDX ve FTIR analizleri ile karakterize edilmiştir. Elde edilen bulgular, bileşenlerin polimer matris içinde homojen olarak dağıldığını, membranların mekaniksel olarak kararlı ve tekrar kullanılabilir bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir.