Bazı Sideritis türlerinin antigenotoksik etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada, alkilleyici bir ajan olan etil metansülfonatın indüklediği genotoksik etkiye karşı geleneksel tıpta kullanılan ve antioksidan özelliklere sahip olduğu bilinen Sideritis bitkisinin Mersin yöresinden toplanan Sideritis brevidens ve Sideritis libanotica subsp. violascens türlerinin toprak üstü metanol ekstrelerinin dört farklı konsantrasyonu (1,25; 2,5; 5 ve 10 mg/mL) kullanılarak potansiyel antigenotoksik etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Kanat benek testi olarak da bilinen somatik mutasyon ve rekombinasyon testi (SMART) uygulanarak Drosophila melanogaster'in genomunda çekinik flare (flr3) ve çoklu kanat kılı (mwh) belirleyici genlerini taşıyan iki farklı mutant soyu kullanılmıştır. Bu iki mutant soy arasında yapılan çaprazlamalar sonucu elde edilen 72±4 saatlik transheterozigot larvalar bitkilere ait metanol ekstresi ve alkileyici ajanla kronik olarak beslenmiştir. Tüm uygulama gruplarındaki larvalardan yetişen ergin bireylerin kanatlarından hazırlanan preparatlar ışık mikroskobunda farklı benek tiplerine göre incelenmiştir. Bitki ekstrelerinin çalışılan konsantrasyonlarda genotoksik etki göstermediği buna karşın alkilleyici ajanlarla birlikte uygulandığında özellikle 5 ve 10 mg/mL'lik konsantrasyonlarda somatik mutasyon ve rekombinasyon oranlarını önemli ölçüde azalttığı belirlenmiştir. Elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirildiğinde sonuçların anlamlı olduğu görülmüştür (p<0,05). Bu çalışma, Sideritis türlerinden elde edilen bileşiklerin potansiyel farmakolojik kullanımları ve doğal bir kaynak olarak genetik hasarı azaltıcı etkileri hakkında yeni araştırmaların yolunu açabilir.