Bazı sofralık üzüm çeşitlerinde yıllık dal kalitesi ile kış gözü verimliliği arasındaki ilişkilerin belirlenmesi

Bu araştırma, Çanakkale yöresinde yetiştirilen sofralık üzüm çeşitlerinden Cardinal, Italia, Yalova Çekirdeksizi ve Yalova İncisi üzüm çeşitleri üzerinde, yıllık dal kalitesi ile kış gözü verimliliği arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla 2009 ve 2010 yıllarında 2 yıl süreyle yürütülmüştür. ÇOMU Dardanos Yerleşkesi Sofralık Üzüm Çeşitleri Araştırma Bağı'nda yürütülen bu tez çalışmasında; somak sayısı, 1. somak eni, 1. somak boyu, 2. somak eni, 2. somak boyu, boğum arası uzunluklar (1.?4., 5.?8., 9.?12. ve 13.?16.), kış gözü eni, kış gözü boyu, boğum arası çap, boğum arası öz, boğum arası kabuk+floem, boğum arası ksilem, çap/öz, kabuk+floem/öz, ksilem/öz ve ksilem+(kabuk+floem)/öz parametreleri incelenmiştir. İncelenen parametreler arasındaki korelasyon değerleri de belirlenmiştir. Cardinal, Yalova Çekirdeksizi ve Yalova İncisi üzüm çeşitlerinde çap/öz, ksilem/öz ve ksilem+(kabuk+floem)/öz parametreleri ile somak sayısı parametresi arasında p<0,01 düzeyinde pozitif yönde, yine aynı üzüm çeşitlerinde çap ile çap/öz parametresi arasında p<0,01 düzeyinde pozitif yönde ilişkiler saptanmıştır. Bütün üzüm çeşitlerinde, çap/öz parametresi ile kabuk+floem/öz, ksilem/öz ve ksilem+(kabuk+floem)/öz parametreleri arasında p<0,01 düzeyinde pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiş olup, kış gözü verimliliğinin yıllık dalın odunlaşma düzeyine bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. Araştırmada materyal olarak kullanılan üzüm çeşitlerinden Italia üzüm çeşidinin 2 göz üzerinden kısa, Cardinal ve Yalova İncisi üzüm çeşitlerinin 2?3 göz üzerinden kısa ve Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşidinin 3?5 göz üzerinden orta uzunlukta budanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir. Odunlaşma düzeyi ile kış gözü boyutları dikkate alınarak, aşı materyali temini amacıyla en ideal boğum aralarının Cardinal üzüm çeşidinde 5.?12., Yalova İncisi üzüm çeşidinde 5.?8., Italia üzüm çeşidinde 5.?16. ve Yalova Çekirdeksizi üzüm çeşidinde 9.?16. boğum araları olduğu sonucuna varılmış, ancak aşı materyali (kalem) temini konusunda sıkıntıların olduğu yıllarda, bu değerlerin aşağı ve yukarıdan 1'er boğum arası daha katılarak daha geniş bir aralıkta tutulabileceği saptanmıştır.