Bazı tetrakis türevlerinin kas hücrelerinde M1 reseptör proteini agonisti olarak kullanımı

Muskarinik M1 asetilkolin reseptörleri (mAChRs; G-protein bağlı reseptörler); hem merkezi hem de periferal sinir sisteminde birçok önemli fonksiyonu düzenler. Muskarinik asetil 3kolin reseptörü olan M1 reseptörü, beyinin serebral korteksinde, hipokampusunda ve striatumunda geniş olarak görülür. M1 reseptörü insanda öğrenmede ve hafıza süreçlerinde çok önemli görevlere sahiptir. Bu reseptör proteininin 3 boyutlu yapısında meydana gelen değişikliklerde, eksikliğinde ya da ekspresyon sisteminde herhangi bir problem yaşandığında Alzheimer, Parkinson, PSP, DLB ve istemli motor fonksiyonların yerine getirilemediği çeşitli hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Bu sebepten bu tezde M1 reseptör proteinine afinite göstermesi amaçlanan agonist molekülleri tasarlanmıştır. Tasarlanan ve sentezlenen tetrakis türevlerinin M1 reseptör protenine bağlanarak aksiyon potensiyeli oluşturması ve çeşitli hastalıklar etkili bir alternatif tedavi oluşturulması planlanmıştır. Bu moleküller in-sliko çalışmalar ile tasarlanmıştır. 1 seri molekülden toplamda 4 adet molekül tasarlanıp sentezlenmiş olup bu moleküllerin NMR, IR ve UV- Vis spektroskopileri ile birlikte karakterizasyonu yapılmıştır. Moleküllerin bağlanma afiniteleri hakkında deneysel yaklaşımlar, in-vitro hücre kültürü çalışmaların da yapılmıştır. İn-vitro çalışmalarda ilk olarak moleküllerin sitotoksit etkilerine C2C12 hücre hattında bakılmıştır. Miyotüp oluşumu gözlenmesi ve nöromüsküler kavşak çalışmalarıyla birlikte moleküllerin kasılma dinamiği gösterebileceği model yapı C2C12 ve SH-SY5Y hücre hatlarıyla PDMS damga ile birlikte jelatin scaffold'lar üzerinde oluşturulması üzerine çalışılmıştır. Nöromüsküler kavşakların oluşumu morfoloji tayini amacıyla f-aktin ve Beta III tubulin proteinlerini sırasıyla phalloidin-TRICT B isotiyosinat ve TUBB3 monoklonal mouse antibody indirekt boyama tekniğiyle boyanarak yapılmıştır. Buna ek olarak nöromüsküler kavşakların oluşumunda kullanılan spesifik ajan alfa-bungarotoksin konjuge CFR ve anti-SV2A antibody (E-8) alexa fluor® 488 kullanılarak sırasıyla nikotinik asetilkolin reseptörleri ve sinaptik vezikül 2 A proteinleri boyanmış oldu. Bu sayede nöromüsküler kavşak bağlantı noktaları immünofloresan olarak gösterilmiştir. M1 reseptörleri retinoik asit varlığında farklılaşan SH-SY5Y hücrelerinin yüzeylerinde oluştuğu bilinmektedir. G-proteinine bağlı reseptör ailesi mensubu olan M1 reseptörleri afinite duyduğu moleküllerle etkileşimleri esnasında ikincil haberleşme yolaklarının yapı taşlarından olan Ca+2'nin sitoplazmadaki yoğunluğunun değişimine ve ATP harcanmasına etki etmektedir. Bu sebeple, agonist moleküllerin etkilerinin gözlenmesi amacıyla Ca+2 ve ATP kitleriyle lüminesans okumaları yapılmıştır.