Bazı yemlik ve biralık arpa çeşitlerinin verim ve kalite özelliklerinin araştırılması

Bu tez çalışması, 2013-2014 sezonunda Alaşehir koşullarında yetiştirilen 13 arpa (Hordeum vulgare L.) çeşidinin bazı tarımsal ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla, dört tekerrürlü Tesadüf Blokları Deneme Deseni'nde yürütülmüştür. Bitki boyu, başak ve dane özellikleri, verim bileşenleri ile nem, hektolitre ve protein oranı gibi parametreler değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda çeşitler arasında birçok parametre yönünden istatistiksel olarak önemli farklılıklar belirlenmiştir. En yüksek parsel verimi 616.063 kg/da ile Çatalhöyük, en yüksek biyolojik verim ise 1898.045 kg/da ile Vamik Hoca çeşidinde tespit edilmiştir. En yüksek hasat indeksi (%31.480) ve m² başak sayısı (637.00) da yine Çatalhöyük çeşidinde kaydedilmiştir. Sancak çeşidi 1571.357 kg/da saman verimi ile öne çıkarken; Akhisar 98 çeşidi bitki boyu (81.525 cm), başakta tane sayısı (23,725) ve bin tane ağırlığı (41.50 g) bakımından yüksek değerlere ulaşmıştır. En yüksek protein değeri Aydan Hanım (%20.41) çeşidinde gözlenmiştir. Çalışmada yer alan tüm çeşitlerin protein oranları, biralık arpa için kabul edilen %9–12 aralığının üzerinde bulunmuş, bu nedenle bira endüstrisi açısından uygun olmadıkları sonucuna varılmıştır. Parametrelerin genel değerlendirilmesi sonucunda, Çatalhöyük ve Vamık hoca çeşitleri yüksek parsel verimi, hasat indeksi, bin tane ağırlığı ve başakta tane sayısı gibi kriterler açısından yemlik kullanım amacıyla en uygun çeşitler olarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları, yemlik arpa üretimine yönelik çeşit seçimi ve ıslah programlarına önemli katkılar sunabilecek niteliktedir. Anahtar Kelimeler: Arpa, verim, kalite, protein oran