BCR-ABL negatif kronik myeloproliferatif hastalıklarda JAK2 mutasyonunun fenotipik etkisi

Amaç: Kronik miyeloproliferatif neoplaziler (KMPN) bir ya da daha fazla miyeloeritroid hücrenin kemik iliğindeki kontrolsüz proliferasyonu sonucunda periferik kanda matur ve immatur hücrelerin sayısının artmasıyla karakterize, hemostaz ve trombozis anomalilerine neden olan ve akut lösemiye ilerleme gösterebilen klonal hastalıklardır (1). Son zamanlarda yapılan çalışmalar KMPH' lerde JAK2 V617F mutasyon varlığının organomegali, hemogram parametreleri ( platelet, hemoglobin, lökosit ), sitoredüktif tedavi uygulamaları, vasküler komplikasyonlar üzerine etkisini araştırmaya yöneliktir. Biz de bu çalışmamızda bcr-abl negatif KMPH' lerde JAK2 pozitifliğinin organomegali, vasküler komplikasyonlar, sitoredüktif tedavi oranına etkisi, hemogram parametrelerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Biz yaptığımız bu çalışmamızda Nisan 2014-Haziran 2016 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı polikliniğine başvurmuş olan, tanı kriterlerini tam olarak karşılayan 233 hastayı dahil ettik. Bu hastalardan 146 tanesi ET (%62,66), 76 tanesi PV (%32,61), 11 tanesi ise (%4,72) PMF tanısı alanlardan oluşmaktaydı. Bütün hastaların periferik kan örneklerindeki JAK2 V617F mutasyonu varlığı RT-PCR (Gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemiyle yapıldı. Veriler SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Science) programı ile bilgisayar ortamına aktarıldı. Değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Ki-kare ve Skapiro Wilks testi ile test edildi. Bulgular: 146 ET hastasının 77 tanesi (%52,74), 76 PV hastasının 50 tanesi (%65,79) ve 11 PMF hastasının 7 tanesinde (%63,63) JAK2 V617F mutasyonu pozitif saptanmıştır. ET hastalarında kadınlarda, PV hastalarında erkeklerde mutasyon sıklığı anlamlı derecede daha fazla görülmüş olup, PMF hastalarında ise benzer bulunmuştur. KMPH' lerde tanı yaşının yüksek olması gelişebilecek komplikasyonlar açısından risk oluşturduğu bilinmektedir. JAK2 V617F mutasyonu pozitif olan hastaların yaş ortalaması ile, mutasyon negatif olanların yaş ortalaması arasında anlamlı fark gözledik (p<0,05). ET hastalarının JAK2 pozitif olanlarının %58,44 ünde JAK2 negatif olanların %39,13' ünde organomegali (hepatomegali, splenomegali veya hepatosplenomegali) saptanırken, PV hastalarının JAK2 pozitif olanların %72 sinde, JAK2 negatif olanların ise %38,46' sında organomegali saptanmıştır (p<0,05). PMF hastalarının JAK2 pozitif olanların %85,71 inde, JAK2 negatif olanların ise tamamında (%100) organomegali saptanmıştır (p>0,05). ET hastalarının JAK2 pozitif olanların %29,87' sinde vasküler komplikasyon (tromboz/emboli) gelişirken, JAK2 negatif olanların %8,69' unda vasküler komplikasyon saptanmıştır (p<0,05). PV hastalarının JAK2 pozitif olanlarında %58 oranında vasküler komplikasyon saptanırken, JAK2 negatif olanların % 7,69 unda vasküler komplikasyon saptanmıştır (p<0.05). PMF olgularında bu oran JAK2 pozitiflerde %50 iken, JAK2 negatiflerde %57,14 olarak hesaplanmıştır (p>0,05). Sonuç: KMPH' lerde JAK2 pozitifliği klinik özellikler ve komplikasyon gelişiminde önemli bir role sahiptir. Yaptığımız çalışmamızda bulduğumuz oranlar literatürle uyumluluk göstermektedir Anahtar Kelimeler: Kronik myeloproliferatif neoplazm, JAK2, tromboz, hepatosplenomegali, sitoredüktif