Bedensel engellilerin deprem afeti ile baş etme stratejileri: Bitlis ili örneği

Bedensel engellilerin deprem afeti ile baş etme stratejileri, toplumun diğer bireyleri baz alındığında farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıkları şekillendiren de bazı faktörler bulunmaktadır. Bu çalışma, afet olgusunun ve depremin temel niteliklerinin yanı sıra engellilik bağlamını ele alarak, Bitlis ilinde yaşayan bedensel engelli bireylerin deprem karşısında geliştirdikleri baş etme stratejilerini irdelemektedir. Araştırma sürecinde, bireylerin afetlere ilişkin risk algıları, hazırlık düzeyleri, deprem anında ve sonrasında karşılaştıkları güçlükler, yaşadıkları psikolojik etkiler ile toplumsal ve kültürel etmenlerin rolü incelenmiştir. Elde edilen veriler ışığında, mevcut durumun anlaşılmasına katkı sunacak değerlendirmeler yapılmış ve geleceğe yönelik iyileştirme önerileri geliştirilmiştir. Etkili ve adil bir afet yönetim politikası oluşturmak isteyen bir toplum yapılanmasının neleri göz önünde bulundurması gerektiğini göstermekte olan bu çalışma tüm bu sürece etken psikolojik, sosyolojik ve fiziksel etmenleri gözler önüne sermektedir. Araştırma sürecinde bedensel engelliler ve depreme dair literatür araştırmaları yapılmış olup baş etme süreçlerine dair de bir takım incelemeler yapılmıştır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımına dayalı olarak yapılandırılmış ve fenomenolojik desen kullanılarak yürütülmüştür. Bitlis İlinde yaşayan 27 katılımcıdan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak bir takım bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonuç olarak göstermiştir ki, baş etme stratejileri temel olarak duygusal ve fiziksel olarak şekillenmiştir. Dini baş etme stratejileri uzun süreli etkinlik göstermese de ilk başvurulan strateji tipi olmuştur. Bununla beraber problem odaklı baş etme stratejileri de etkin olarak kullanılan diğer bir strateji olarak karşımıza çıkmaktadır. Toplumsal yapı, afet yönetimi politikaları ve yerel yönetimlerin desteği bu sürecin ayrılmaz bir parçasıdır. Bilinçlendirici eğitimler, afet senaryolarına dayalı uygulamalı tatbikatlar, fiziksel mekânların erişilebilir hâle getirilmesi ve duygusal-sosyal destek sistemlerinin güçlendirilmesi, bedensel engellilerin afetlere dirençli bir birey olarak yaşamlarını sürdürebilmeleri açısından temel gerekliliklerdir. Anahtar Kelimeler: Bedensel engelli, deprem, baş etme, Bitlis ili, afet yönetimi