Behiç Ak'ın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel öğeleri bakımından incelenmesi

Çocuk edebiyatı, çocuğun doğumundan itibaren kitapla tanışmasıyla başlayan ve ergenlik dönemini de kapsayan bir süreçte sanatsal nitelikli yapıtların aracılığıyla hedef kitlenin gelişimine katkı sağlayan yaşamsal bir alandır. Çocuk okurda, okuma sevgisi ve alışkanlığını geliştirmek, okuma kültürü bilinci oluşturmak için nitelikli çocuk edebiyatı yapıtlarıyla çocuğu buluşturmak ve çocuğun yaşamında kitabın yer almasını sağlamak gerekmektedir. Çocuk edebiyatı kitapları, çocuğa doğrudan bilgi aktaran yalnızca öğretici uyaranlar değildir. Bu kitaplar, çocuğun gelişim dönemine uygun ve estetik bir zevk gözetilerek hazırlanmalıdır. Biçim ve içerik bakımından çocuk edebiyatının temel öğelerine uygun olarak hazırlanan, temel eğitim ilkelerini kuşatan ve buna bağlı olarak çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkeleri göz önünde bulundurularak hazırlanan çocuk edebiyatı yapıtlarının, çocuk ve kitap arasındaki bağın oluşumuna katkı sağladığı bilinmektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, Behiç Ak'ın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel öğeleri çerçevesinde incelenmesidir. Temel öğeler, dış yapı-iç yapı ve eğitsel ilkeler olarak ele alınmaktadır. Dış yapı özellikleri büyüklük, kapak-cilt, sayfa düzeni, harfler ve resim; iç yapı özellikleri ise kahraman, konu, ileti dil ve anlatım olarak incelenmiştir. Bir çocuk kitabının, bu özelliklerinin yanı sıra eğitim ilkelerini de kapsayarak hazırlanması onu nitelikli bir çocuk edebiyatı yapıtına dönüştüren temel özelliktir. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden belge (doküman) inceleme yöntemi ile yürütülmüştür. Behiç Ak'ın çocuk edebiyatı yapıtlarından Gülümseten Öyküler Serisi'nde yer alan on (10) kitabı, betimsel analiz ile incelenmiştir. Seride yer alan kitaplar çocuk edebiyatının temel öğeleri bakımından "dış yapı özellikleri"; büyüklük, kâğıt, kapak-cilt, sayfa düzeni, harfler, resim; "iç yapı özellikleri"; kahraman, konu, ileti, dil- anlatım ve "temel eğitim ilkeleri" olarak üç ana başlık altında incelenmiştir.