Belgrad Ormanı kayın, meşe ve gürgen meşcerelerinde doğal gençleştirme çalışmalarının değerlendirilmesi

Bu çalışma ile, İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü Bahçeköy Orman İşletme Müdürlüğü'ne bağlı Kurtkemeri Orman İşletme Şefliği sınırları içerisindeki doğal gençleştirme çalışmalarının başarı durumu ve gençliklerde büyüme performanslarının silvikültürel açıdan değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla bölgede yayılış gösteren sapsız meşe, sapsız meşe-doğu kayını ve sapsız meşe-gürgen ağaç türlerinin bulunduğu sırasıyla 15, 38 ve 39 numaralı bölmelerin her birinde 30 adet 20 x 20 m ölçülerinde örnek alanları alınmış ve üzerindeki ağaçların çapları, boyları ve birey sayılarının ölçümü ile kapalılık dereceleri ölçülmüştür. Ayrıca örnek alanlar içerisinde iki adet alt örnek alan alınarak içerisinde gençlik sayısı, kök boğazı çapı ve boy ölçümleri yapılmıştır. Diğer taraftan sapsız meşe-doğu kayını gençliklerinde ışık entansitesi ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Bir yaşındaki gençliklerin yarısını sapsız meşe, yarısını doğu kayını oluşturmaktadır. Doğu kayını gençliğinin kök boğazı çap, gençlik boyu ve kök boğazı yüzey alanı gelişimi sapsız meşe gençliğinden sırasıyla %21, %29 ve %60 daha yüksektir. Gençliğin boyu tohum ağaçlarından uzaklaştıkça artış göstermiştir. Beş yaşındaki gençliklerin %72'si sapsız meşe, kalanı da gürgendir. Gürgen gençliği meşe gençliğinin 2 katından daha fazla kök boğazı çapı ve boyuna sahiptir. Ayrıca gürgen gençliklerinin ortalama kök boğazı yüzey alanı meşe gençliklerinden 5 kat daha yüksektir. On bir yaşındaki gençliklerin %62'si doğu kayını, kalanı da sapsız meşedir. Doğu kayını ve sapsız meşe gençliklerinin büyüme özellikleri benzerdir. Sapsız meşe bir yaşındaki kök boğazı çapı 2,4 mm iken on bir yaşında 18,4 mm'ye ulaşırken, boyu 11,8 cm den 168,1 cm'ye ulaşmıştır. Doğu kayını gençliği ise bir yaşındaki kök boğazı çapı ve boyu sırasıyla 2,8 mm ve 15,2 cm iken, onbir yaşındaki kök boğazı çapı ve boyu sırasıyla 17,2 mm ve 175,3 cm'dir. Sonuç olarak, sahalarda doğal gençleştirmenin başarılı olduğu ve yeterli sayıda gençliğin elde edildiği söylenebilir. Bir yaşındaki gençliklerde doğu kayını sapsız meşeye göre hızlı büyüse de, onbir yaşına geldiğinde farkın kapandığı görülmektedir. Ayrıca gürgenin meşeye göre daha hızlı geliştiği ve meşeyi boğma tehlikesi göz önüne alındığında, sapsız meşe-gürgen karışık meşceresinde meşeye çap-boy üstünlüğü verilmesi önerilmektedir. Ayrıca sahalarda gereğinden fazla gençlik vardır. Özellikle beş yaşındaki ve on bir yaşına gelmiş gençliklerde metrekarede 8 bireyden fazla bulunması, gençliğin optimum gelişimi için oldukça yüksek sayılabilir. Bu sahalarda gençlik bakımların vakit geçirmeden yapılması önerilmektedir. Anahtar sözcükler: Belgrad Ormanı, Büyüme, Doğal gençleştirme, Doğu kayını, Meşe.