Benlik korkusu ile ruminasyon arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin ve psikolojik katılığın aracı rolü

Bu araştırmada; yetişkin bireylerin benlik korkuları ile ruminasyonları arasındaki ilişkileri incelenmek ve yetişkin bireylerin benlik korkuları ve ruminasyonları arasındaki ilişkide psikolojik esneklik ve psikolojik katılığın aracılık rolü üstlenip üstlenmediğini araştırmak amaçlanmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 18-65 yaş arası gönüllü olarak çalışmaya katılan bireyler oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 597 kadın ve 501 erkek olmak üzere toplamda 1098 gönüllü katılımcıya ulaşılmıştır. Eksik verilerin ve uç değerlerin olduğu 25 veri çıkartılmış ve toplamda 1073 veri elde edilmiştir. Çalışma grubunun %54,6'sı (586) kadın ve %45,4'ünü (487) erkek katılımcılar oluşturmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Benlik Korkusu Anketi- Kısa Form'', "Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği", "Psikolojik Esneklik Ölçeği" ve "Kabul ve Eylem Formu-II" kullanılmıştır. Araştırmada SPSS 25.0 ve PROCESS Macro 4 uzantısı kullanılmıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma ve değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı analizinden yararlanılmıştır. Araştırmada test edilen modeldeki aracılık rollerinin belirlenmesinde "sıradan en küçük kareler regresyonu" ve Bootstrap işlemi kullanılmıştır. Uygulanan Bootstrap işlemi, PROCESS Macro'da yer alan "Multiple Mediation Model 4" ile yürütülmüş ve paralel çoklu aracılık gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre benlik korkusu, ruminasyon ve psikolojik katılık değişkenlerinin birbirleriyle orta düzeyde, pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyona sahip oldukları görülmektedir. Katılımcıların benlik korkusu, ruminasyon ve psikolojik katılıkları ile psikolojik esneklikleri arasında ise orta düzeyde fakat negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Yapılan aracılık analizi sonucuna göre, benlik korkusunun ruminasyon üzerindeki toplam etkisi istatistiksel olarak anlamlıdır. Benlik korkusunun, psikolojik esneklik ile psikolojik katılık üzerindeki doğrudan etkisi anlamlıdır. Bunun yanında psikolojik esneklik ve psikolojik katılığın, ruminasyon üzerindeki doğrudan etkisi anlamlıdır. Aracı değişkenler olan psikolojik esneklik ve psikolojik katılık birlikte modele dahil edildiklerinde benlik korkusu ve ruminasyon arasındaki anlamlı ilişki sürmesine rağmen bir düşüş olduğu görülmektedir. Bu sonuçlar, psikolojik esneklik ve psikolojik katılığın modeldeki aracı rollerine işaret etmektedir. Bulgular benlik korkusunun psikolojik esneklik ve psikolojik katılık aracılığıyla ruminasyon üzerindeki toplam dolaylı etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Test edilen modelde benlik korkusunun, ruminasyon üzerindeki dolaylı etkilerine aracılık yapma açısından psikolojik esneklik ve psikolojik katılık değişkenlerinin aracılıkları istatistiksel açıdan anlamlıdır. Diğer taraftan hangi aracı değişkenin daha güçlü etkiye sahip olduğuna yönelik karşılaştırmanın istatistiksel olarak manidar olduğu saptanmıştır. Bu bulguya göre benlik korkusuyla ruminasyon arasındaki ilişkide psikolojik katılığın daha güçlü etkiye sahip olduğu görülmektedir. Araştırmada elde edilen bulgular ilgili literatüre göre tartışılmış ve gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.