Consolidated-undrained triaxial (CU) behavior of bentonite-admixed silty samples

Zeminin kayma direnci, geoteknik mühendisliğinde yapı-zemin etkileşimini anlamada ve güvenli mühendislik tasarımı yapmada temel parametrelerden biri olarak kabul edilmektedir. Scott (1987), zeminin kırılması veya göçmesinin, uygulanan kesme gerilmelerinin zeminin taşıma kapasitesini aşması sonucu oluştuğunu belirtmiştir. Bu bağlamda, kayma direnci bir zeminin kesme kuvvetine karşı koyabilme kapasitesi olarak tanımlanmakta ve genellikle kohezyon (c) ile içsel sürtünme açısı () parametreleri ile ifade edilmektedir. Zeminlerin kayma direnci özelliklerini belirlemek amacıyla hem arazi hem de laboratuvar ortamında çeşitli deney yöntemleri geliştirilmiştir. Laboratuvar deneyleri arasında en yaygın kullanılan yöntemler üç eksenli basınç deneyi, doğrudan kesme (kesme kutusu) deneyi ve serbest basma testidir. Özellikle üç eksenli basınç deneyleri, konsolidasyonlu-drenajlı (CD), konsolidasyonsuz-drenajsız (UU) ve konsolidasyonludrenajsız (CU) olmak üzere farklı prosedürlerde uygulanabilmekte ve boşluk suyu basıncının ölçülmesi sayesinde efektif gerilme esaslı dayanım parametrelerinin belirlenmesine olanak tanımaktadır. Kesme kutusu deneyinde ise numune genellikle drenajlı koşullarda kesilir ve boşluk suyu basıncı ölçülmez. Bu nedenle, özellikle doygun ve düşük geçirgenlikli zeminlerde sonuçların yorumlanması dikkat gerektirir. Zemin türüne göre drenaj koşullarının belirlenmesi de önemlidir. İnce daneli zeminler, düşük geçirgenlikleri nedeniyle kısa süreli yüklemelerde drenajsız davranış sergilemekte; bu nedenle drenajsız kayma dayanımı parametreleri kullanılmaktadır. Öte yandan, iri daneli ve geçirgen zeminlerde drenaj daha kolay sağlandığı için drenajlı dayanım parametreleri tercih edilmektedir. Önalp (2018), gevşek kumların sıvılaşma riski altında drenajsız davranış gösterebileceğini ve bu nedenle bazı kum türleri için drenajsız deneylerin uygulanmasının anlamlı olabileceğini savunmuştur. Bu durum, sadece kil ve silt zeminlerde değil, aynı zamanda geçici olarak drenajsız davranış sergileyen granüler zeminlerde de drenaj koşullarının dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir.