Berdan Akarsu sisteminin (Mersin-Tarsus) bazı su kalite parametreleri ve ötrofikasyon potansiyelinin belirlenmesi

Akarsularda su kalitesi çalışmaları, kirliliğe neden olan kaynaklara yönelik önlemlerin alınması ve sorunların azaltılması için su kirliliği boyutunun kontrol edilmesinde önemli bir araçtır. Akarsular bulundukları bölge ve döküldükleri deniz/göl ekosistemlerindeki sucul canlıları için önemli ve kullanılabilir su kaynaklarındaki azalma düşünüldüğünde, akarsular gibi tatlı su kaynaklarımızın su kalitesinin devamlı izlenmesi ve önlemler alınması büyük önem arz etmektedir. Bu amaçla, Mersin ilinin önemli akarsularından biri olan Berdan Nehri'nde Eylül 2021-Ağustos 2022 tarihleri arasında yapılan çalışmada ölçülen su kalite parametreleri Sıcaklık(T) 9,80-30,20 °C, Tuzluluk(S) 0,20-0,80 ppt, pH 7,13-9,48, Elektriksel İletkenlik(Eİ) 364,00-1602,00 µS/cm, Çözünmüş Oksijen(ÇO) 5,91-13,11 mg/L, Çözünmüş Oksijen Doygunluk Seviyesi (ÇO % doyg.) % 69,96-171,54, Klorofil-a (Kl-a) 5,12-159,12 µg/L, Nitrat Azotu(NO3-N) 0,27-14,66 mg/L, Orto-Fosfat Fosforu (o-PO4-P ) 0,03-1,70 mg/L, Toplam Azot(TN) 0,70-18,10 mg/L ve Toplam Fosfor (TP) 0,04-1,71 mg/L aralığında tespit edilmiştir. Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY)'ne göre tüm istasyonlarda pH, ÇO ve NO3-N, I. sınıf; Eİ, II. sınıf su kalite özelliği gösterirken, TN, istasyon 1 ve istasyon 2'de I. sınıf, istasyon 3'de ise II. sınıf, o-PO4-P ve TP, istasyon 1 ve istasyon 2'de II. sınıf, istasyon 3'de ise III. sınıf su kalite özelliği göstermiştir. Trofik durumuna bakıldığında TN ve TP düzeyine göre tüm istasyonlar ötrofik, Kl-a parametresi bakımından istasyon 2 Mezotrofik, istasyon 1 ve istasyon 3 ötrofik su kalite özelliği göstermiştir. TRIX indeksine göre tüm istasyonlar ötrofik sınıflandırmada yer almıştır. Sonuçlara göre; Berdan Nehri ötrofik su kalite özelliği göstermekte ve bunun nedeninin fosfat kaynaklı olduğu YSKY ve Trofik sınıflandırmada açıkça görülmektedir. Başlıca kirlilik kaynakları olarak Berdan Nehri Havzası boyunca uzanan kentsel atık sular (foseptikler), katı atık sızıntı suları, endüstriyel atık su deşarjları ile tarım ve hayvancılık faaliyetleri sayılabilir.