Sahiplik yapısının sermaye yapısı kararlarına etkisi: Pay senetleri BİST'te işlem gören firmalar üzerine bir inceleme

Sermaye yapısının belirlenmesinde etkili olan teoriler; klasik ve modern sermaye yapısı teorileri olarak ikiye ayrılmaktadır. Net gelir yaklaşımı, net faaliyet geliri yaklaşımı, geleneksel yaklaşım ve Modigliani-Miller yaklaşımı klasik sermaye yapısı teorileri içerisinde yer almaktadır. Dengeleme teorisi, finansman hiyerarşisi teorisi, temsilci maliyetleri teorisi ve sinyal etkisi teorisi ise modern sermaye yapısı teorileri içerisinde incelenmektedir. Çalışma kapsamında, BİST'te Ekim 2020 itibarıyla işlem gören 133 imalat sanayi firmasının 2010–2019 dönemine ait finansal verileri araştırmaya konu edilmiştir. Söz konusu imalat sanayi firmaları, ortaklık yapısı dikkate alınarak hissedarların %50'den fazlası yerli ya da yabancı olacak şekilde iki gruba ayrılarak iki inceleme grubu oluşturulmuştur. Çalışmada kullanılacak sermaye yapısını belirleyen firmalara özgü faktörler bağımlı değişken olarak toplam borçlar/toplam varlıklar, bağımsız değişkenler olarak amortisman giderleri/toplam varlıklar, satışlardaki yüzde değişme, faaliyet karındaki yüzde değişme, faiz ve vergi öncesi kar/toplam aktifler, cari oran, duran varlıklar/toplam varlıklar, uzun dönem borçlar/toplam borçlar, öz kaynak karlılığı, net satışlar, alacak devir hızı ve amortisman tutarlarına ilişkin verilerdir. Söz konusu verilerin, anılan firmaların sermaye yapıları üzerindeki etkilerinin, ortaklık yapıları dikkate alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada ekonometrik yöntem olarak panel veri analizi kullanılmıştır. Yapılan genelleştirilmiş momentler metodu analizi sonucu bağımlı değişken olan kaldıraç oranı ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişki yorumlanmıştır. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde; firmaların borçlanma davranışlarının literatürdeki çalışmaların geneli ile uyumlu şekilde Finansman Hiyerarşisi Teorisi'yle uygunluk gösterdiği, YERLİ grubundaki firmaların sermaye yapısını en fazla faiz ve vergi öncesi kar/toplam aktifler oranının, YABANCI grubundaki firmaların sermaye yapısını ise en çok duran varlık yatırımlarının etkilediği anlaşılmıştır.