Beş büyük kişilik faktörünün tüketici davranışı satın alma davranışına etkisi: Fırat Üniversitesi örneği

Kişilik, bir bireyin kendine has özelliklerinin oluşturduğu davranışlar bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Kişiliğin oluşumu bireylerin doğumundan başlayıp ölümüne kadar olan süreçler boyunca devam edebilmektedir. Kişilik her ne kadar bireylerin davranışlarının bütünü olarak tanımlansa da literatürde kişilik ile ilgili net bir tanım ortaya koyulamamıştır. Kişiliği tanımlamadaki zorluk kişilik kavramının çok geniş bir çerçevede sunulmasıdır. İnsanların ailede, çevrede ya da kalıtım özellikleri kapsamında kişilik özellikleri değişebilmektedir. Kişilik farklı olaylarda kendini sürekli olarak tekrar eden bireylerin davranışları olarak da ifade edilebilmektedir. Her bireyin kendisine ait farklı kişilikleri bulunabilmektedir. Ve bu kişilikler zamanla daha farklı özellikler geliştirerek kişilik özelliklerinde farklılıklar meydana gelebilmektedir. Literatür taraması yapıldığında kişiliği oluşturan beş faktör bulunmaktadır. Bu faktörler; sorumluluk, deneyime açıklık, uyumluluk, nevrotiklik (duygusal denge) ve dışadönüklük başlıkları altında ifade edilmiştir. Tüketici davranışı kavramı, bireyin mal ve hizmetleri almadan önce yaptıkları değerlendirmeler, mal ve hizmeti kullanma şekli ve kullandıktan sonraki tutum ve davranışları olarak tanımlanmaktadır. Tüketici bir ürünü satın alırken, o ürüne öncelikle ihtiyaç duymaktadır. Ardından onu nerede ve ne zaman satın alacağı ile ilgili geçen değerlendirmeler yapmaktadır. Bu tanıma da tüketici davranışı adı verilmektedir. Tüketiciler bir ürünü satın almadan önce çok çeşit değerlendirmeler yapmaktadırlar. Değerlendirme yaparken ürünün kalitesine, güvenilir olmasına, ürünün özelliklerine, fiyatına, ürünün kendisine verdiği hisse ve kullanım ömrüne bakmaktadırlar. Bir ürünün tutundurulması tüketici için oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada Fırat Üniversitesinde görev yapan Akademik Personellerin Beş Büyük Faktör Kişilik Özelliklerinin Satın Alma Davranışlarına etkisi incelenmiştir. Çalışmanın anketinde 54 soru sorulmuş olup toplam 326 Akademisyene dağıtılmıştır. Çalışma lisanslı SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir.