Besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde sağlıklı beslenme: Nitel bir araştırma

Besin güvencesi; bireylerin sağlıklı bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli olan besin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, yeterli miktarda, besleyici, güvenilir ve sağlıklı gıdalara ekonomik ve fiziksel erişimin sürekli ve kesintisiz sağlanmasıdır. Sosyoekonomik düzeyin düşmesiyle birlikte diyet kalitesinde azalma gözlenmekte ve bu durum, besin güvencesizliğinin ailelerin beslenme durumunu olumsuz etkilemesine neden olabilmektedir. Bu nitel tipteki araştırmanın amacı, besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde besin güvencesizliği ve diyet kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma Şubat-Mayıs 2025 tarihleri arasında Sultangazi'de besin güvencesizliği riski altında olan ailelerde 29-55 yaş aralığındaki 10 gönüllü üzerinde yapılmıştır. Gönüllülere Hanehalkı Besin Güvencesi Anket Ölçümü, 3 günlük besin tüketim kaydı, sosyodemografik form, antropometrik ölçümleri içeren anketler ve yapılandırılmış görüşme formu yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Besin tüketim kaydını analiz etmek için Diyet Kalite İndeksi-Uluslararası ve Hanehalkı Beslenme Çeşitlilik Puanı kullanılmıştır. Katılımcıların %40'ının diyet kalitesi düşük çıkmıştır ve diyet kalitesi düşük olan kişilerin hanehalkı diyet çeşitlilik puanı daha düşük olduğu bulunmuştur. Diyet kalite indeksiyle toplam yağ tüketimi, yağ yüzdesi ve tekli doymamış yağ alımı arasında negatif korelasyon bulunmuştur. Hanehalkı diyet çeşitliliği ile yağ alımı yağ yüzdesi ve E vitamini arasında negatif, karbonhidrat tüketimi arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Nitel analiz sonucunda finansal etkiler, sağlık ilişkili konular, sosyal ve kültürel etkiler ve fiziksel çevre etkiler olarak 4 ana tema oluşmuştur. En yüksek frekansa sahip olan finansal etkiler temasında ekonomik yetersizliklerin yalnızca gıda erişimini kısıtlamakla kalmayıp, aynı zamanda psikolojik stres yarattığı ve yaşam kalitesini düşürdüğü ortaya konmuştur. Katılımcıların finansal kısıtlamalarla başa çıkma stratejileri, bu temanın önemli bir parçasını oluşturmuştur. Sonuç olarak; sosyal politikalar düşük gelir gruplarına yönelik beslenme ve destek programları ve gıdaya erişimi kolaylaştıracak planlamalar gerekmektedir.