Beşinci sınıf öğrencilerinin ekran okuma öz yeterlik algıları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişki

Teknolojik gelişmelerin sınır tanımadığı son yıllarda eğitimde ekrandan okuma sıklıkla kullanılmaktadır. Bilgi teknolojilerinin hızla gelişmesi eğitimi basılı materyallerin kullanımından ekran kullanımına doğru yönlendirmiştir. İnternetin de yaygın kullanımıyla birlikte insanlar artık tek tıkla birçok okuma materyaline aynı anda ulaşabilmektedir. Akademik, bilimsel ve daha birçok alandaki metinlere ulaşmadaki kolaylık insanları ekran okumaya sevk etmiştir. Basılı materyallerden ziyade tablet, telefon, bilgisayar ekranından okuma yapılması insanların okuduğunu anlama becerileri yönünde de gelişim gösterip göstermedikleri sorusunu da gündeme getirmektedir. Bu çalışmada beşinci sınıf öğrencilerinin ekran okuma öz yeterlik algıları ile okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma nicel bir çalışma olduğu için ilişkisel tarama modeli temele alınmıştır. Araştırmaya 2022-2023 eğitim döneminde Kayseri ili Kocasinan ilçesinde bulunan 320 beşinci sınıf öğrencisi katılmıştır. Beşinci sınıf öğrencilerinin ekran okumaya yönelik öz yeterlik algılarının ölçülebilmesi için 2018 yılında Hacer Ulu tarafından geliştirilen "Ekran Okuma Öz Yeterlik Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Ekrandan okuduğunu anlama düzeylerinin ölçülebilmesi için de MEB'e ait beşinci sınıf ders kitabından farklı türde metinler ekrandan okutularak anlama kazanımlarına yönelik başarı testleri uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi ve değerlendirilmesi SPSS 25.0 paket programı ile yapılmıştır. Sonuçların istatistiksel analizi ve değerlendirmesi için t testi, korelasyon analizi, Crombach Alfa güvenirlik testi, ki-kare uygunluk, kolmogorov-smirnov ve shapiro-wilk analizi kullanılmıştır. Ekran okuma öz yeterlik algısı ortalamaları öğrencilerin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılığa ilişkin bağımsız örneklemler t testi analiz sonuçlarına göre incelendiğinde ekran okuma öz yeterlik algı puanları ölçüm verileri cinsiyet değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Bununla birlikte ekran okuma öz yeterlik algı düzeylerinin her iki cinsiyette de yüksek olduğu görülmektedir. Ekrandan okuduğunu anlama düzeyleri incelendiğinde okuma anlama başarı testi puanlarının yüksek olduğu görülmüştür. Ekrandan okuduğunu anlama düzeylerinin kız öğrenciler lehine bir artış gösterdiği de test sonuçlarında gözlemlenmiştir. Ekran okuma öz yeterlik algısı ile ekrandan okuduğunu anlama becerileri arasında anlamlı bir ilişkiye ait korelasyon analizi incelendiğinde pozitif, yüksek ve anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Elde edilen bulgular literatürdeki diğer çalışmalarla mukayese edilerek bazı önerilerde bulunulmuştur.