Beslenme ve antropometrik ölçümler ile primer dismenore arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, bir üniversite hastanesinde aile hekimliği ve kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran hastalarda primer dismenorenin (PD) beslenme ve antropometrik ölçümler ile arasındaki ilişkisini incelemektir. Gereç-Yöntem: Bu araştırma, tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışma olarak Düzce Üniversitesi Araştırma Ve Uygulama Hastanesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, 25.02.2025 ile 31.05.2025 tarihleri arasında aile hekimliği ve kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran dâhil olma kriterlerini karşılayan 350 hasta katılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, obstetrik öyküleri, menstrual siklus özellikleri, menstrual semptom özellikleri, beslenme egzersiz davranışları ve antropometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Veri toplama sürecinde katılımcılara anket formu uygulanmış ve antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Anket formu bireylerin belirtilen değişkenler açısından değerlendirilmesini sağlayan Visual Ağrı Skalası(VAS), Menstruasyon Semptom Ölçeği(MSÖ) ve Beslenme Egzersiz Davranış Ölçeğinden(BEDÖ) oluşmaktadır. Katılımcılar primer dismenore varlığına göre primer dismenoresi olan(PD(+)) ve olmayan(PD(-)) gruplarına ayrılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 350 hasta katılmış olup primer dismenore oranı %78,86 olarak bulunmuştur. Gruplar arasında VAS, BEDÖ ve antropometrik ölçümler açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak primer dismenoresi olan grubunda MSÖ'nün negatif etkiler/somatik yakınmalar alt boyutu ile psikolojik (bağımlı) yeme davranışı ve sağlıksız beslenme-egzersiz davranışları arasında anlamlı negatif ilişkiler saptanmıştır. Ayrıca menstrual ağrı belirtileri ile psikolojik yeme davranışı arasında anlamlı negatif ilişki gözlenmiştir. Primer dismenoresi olan grubunda bel/kalça oranı, PD(–) grubunda ise vücut kütle indeksi(VKİ) ile MSÖ'nün negatif etkiler/somatik yakınmalar alt boyutu arasında negatif ilişki bulunmuştur. Sonuç: Primer dismenore ile bazı davranışsal ve antropometrik özellikler arasında dolaylı ilişkiler bulunmuştur. Psikolojik yeme davranışlarının menstrual semptomlarla baş etmede rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu bulgular doğrultusunda, primer dismenore yönetiminde yalnızca farmakolojik yöntemlerin değil, yaşam tarzı temelli yaklaşımların da dikkate alınması gerektiği önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Primer Dismenore, Menstruasyon, Menstrual Semptomlar, Beslenme Davranışı, Antropometrik ölçümler, VAS