Beton numunesi geometrisinin basınç dayanımına etkisi

Bu çalışmada farklı dayanım seviyelerinde olan betonlarda numunenin şekli ve büyüklüğünün betonun basınç dayanımına etkisi incelenmiştir. Bu amaçla bir tip çimento ve bir tip agrega (ince ve iri boy sınıflarında) ve bir su azaltıcı kimyasal katkı kullanılmıştır. Ayrıca, yüksek dayanımlı karışımlarda uçucu kül veya silis dumanı mineral katkı olarak ilave edilmiştir. S/B oranı 0.23 ile 0.89 arasında değişen 11 farklı beton karışımı hazırlanmıştır. karışımlardan 150mm ayrıtlı küp, 100x200mm ve 150x300mm silindir numuneler üretilmiştir. Betonların 2, 7 ve 28 günlük basınç dayanımları farklı şekil ve büyüklükte olan numuneler üzerinde belirlenmiştir. Küp numuneler, döküm yönüne dik ve paralel olmak üzere iki farklı doğrultuda deneye tabi tutulmuştur. Sonuçta, erken yaşta 100x200mm büyüklüğündeki silindir numunelerin 150x300mm büyüklüğündeki silindir numunelere kıyasla daha yüksek dayanıma sahip olduğu tespit edilmiştir. Ancak, numune yaşı ilerledikce orta ve yüksek dayanılmı betonlarda 100x200mm büyüklüğündeki silindir'ile 150x300mm büyüklüğündeki numunelerin basınç dayanımı arasındaki farkın ± %5 mertebesinde olduğu görülmüştür. Beton yaşından bağımsız olarak, düşük dayanımlı betonlarda 150mm küp ve 150X300mm silindir numunelerin dayanım farkları %10'ile %15 arasında değişmekte olduğu saptanmıştır. 150mm ayrıtlı, döküm yönüne dik ve döküm yönüne paralel yüklenen küp numunelerin basınç dayanım farkı erken yaşlarda yüksek olduğu, numunenin yaşı ilerledikçe bu farkın azalmakta olduğunun kanısına varılmıştır. Özellikle erken yaşlarda, döküm yönüne paralel ve dik yüklenen küp numunelerin dayanım oranları beton dayanım seviyesi yükseldikçe azalma göstermiştir. Anahtar sözcükler: Beton basınç dayanımı, beton numunesinin şekli, beton numunesinin boyutu.