Betonarme çerçeveli yapılarda farklı taşıyıcı sistemlerin farklı tasarım durumlarında yapının sünekliğine ve deprem avranışlarına etkisinin incelenmesi

Anahtar Kelimeler: Statik itme analizi, pushover analiz, betonarme yapılar, süneklik, betonarme yapıların deprem davranışı Bu çalışmada farklı taşıyıcı sistem özelliklerine sahip yapıların deprem etkisi altında sünekliği ve deprem davranışları araştırılmıştır. Deprem riski yüksek olan bölgelerde yapılar farklı aks açıklıklarında ve farklı düzensizliklerde tasarlanarak statik itme (pushover) analizi yapılmıştır. İncelenen yapıların tamamına statik itme analizi uygulanmıştır. Yer değiştirme istemleri elde edilerek kapasite diyagramları oluşturulmuştur. Elde edilen diyagramlarla, farklı aks açıklıklarında ve farklı düzensizlik durumlarında tasarlanan 7 adet binaya etki eden taban kesme kuvvetleri, rijitlikleri, süneklikleri, deprem yükü azaltma katsayıları ve elastik ötesi güvenlik katsayıları hesaplanmıştır. Bu analiz sonucunda aks açıklıları değiştirilerek kolon yerleşimi yapının köşelerine yaklaştığı ve kolonların orta kısmında sıklaştığı modellerde yapıların rijitlikleri ve süneklikleri %40 ile % 70 arasında arttığı görülmüştür. Bununla birlikte düzensizlik oluşan modellerde yapıların rijitlikleri %10-15 arasında azaldığı görülmüştür. Yapı süneklikleri %25-35 arasında artış gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak, açıklığın azaltılarak kolonların birbirine yaklaştığı yapılarda kolon – perde arası davranış gösterdiği görülmüştür. Düzensiz yapıların dayanımlarında görülmeden azalmadan dolayı bu tip yapılardan kaçınılmalı, dilatasyon yardımı ile yapı düzenli hale getirilerek tasarım yapılması önerilir.