Betonun basınç dayanımı - numune biçim, boyut ilişkisi ve ağırlıklı olgunluk yöntemiyle tahmini

Bu çalışmada, farklı dayanım sınıflarına, maksimum tane çaplarına, numune biçim ve boyutlarına sahip betonların basınç dayanımları arasındaki ilişki belirlendi ve taze betonda olgunluk yöntemi ile elde edilen basınç dayanımları ile taze betondan ve sertleşmiş betondan alınan numuneler üzerinden ölçülen basınç dayanımları kıyaslandı. Çalışma kapsamında üç farklı maksimum agrega tane çapına (Dmax) ve üç farklı beton sınıfına sahip beton üretimi yapıldı. Dmax 25 mm olan karışımdan C25/30 ve C30/37 sınıfları normal beton, Dmax 63 mm ve Dmax 125 mm olan karışımlardan ise C20/25 dayanım sınıflarında kütle beton hazırlandı. Dmax 25 mm olan beton karışımından 10x10x10 cm küp, 15x15x15 cm küp, ø10x20 cm ve ø15x30 cm silindir, Dmax 63 mm ve 125 mm olan beton karışımlarından ise ø15x30 cm ve ø25x50 cm silindir kalıplarla numuneler alındı. Elde edilen beton numuneleri üzerinde laboratuvar ve arazi ortamında TS 13508 standardına göre olgunluk yöntemi ile tahmini beton dayanımı testi gerçekleştirildi. Çalışma sonucunda farklı maksimum tane çapları, dayanım sınıfları, biçim ve boyutlara sahip betonların basınç dayanımları için geçiş katsayıları hesaplandı. Kütle betonlarda boyutları farklı olan silindir numunelerin basınç dayanımı geçiş katsayısı (fck ø25x50 / fck ø15x30) 0,88 bulundu. Çalışmada kullanılan olgunluk yöntemiyle tahmini olarak belirlenen basınç dayanımları ile taze betondan alınan numunelerden ve sertleşmiş betondan alınan karot numunelerinden ölçülen basınç dayanımlarının birbirine benzer olduğu görüldü. Bu bağlamda, taze betondan ve beton imalatlarından numune almak yerine taze betonda olgunluk yöntemiyle yerinde yapılan basınç dayanım ölçümlerinin güvenilir olduğu kanısına varıldı.