Beyaz dut (Morus alba) ve karadut (Morus nigra) yaprak çözütleri üzerine antioksidan ve antimikrobiyal çalışmaları

Son yıllarda gerek gıdalarda gerekse insan metabolizmasındaki işlevselliği nedeniyle antioksidanlara olan ilgi fazlasıyla artmıştır. 1954'te 3,5-di-tert-4-butil hidroksitoluen (BHT) ve tert-butil hidrokinon (TBHQ) gıdalarda raf ömrünü uzatmak amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Fakat sentetik antioksidanların olası kanserojen etkileri büyüyen bir tepkiye neden olmaktadır. Bu nedenle sentetik antioksidanların yerine doğal antioksidanların kullanımı için genel bir istek mevcuttur.Bu çalışmada Beyaz Dut (Morus alba) ve Karadut (Morus nigra) yapraklarının farklı çözücü özütlerinin hücre dışı (in vitro) şartlarda antioksidan aktiviteleri ve antimikrobiyal aktviteleri belirlendi. Artan polariteyle sırasıyla hekzan, etil asetat, metanol ve su kullanılarak takip eden özütleme yapıldı. Özütlerin antioksidan aktiviteleri ß-karoten-linoleik asit sistemi, 2,2-difenil-1-pikrilhidrazil (DPPH) serbest radikal giderim, indirgeme gücü ve şelatlama kapasitesini kapsayan dört farklı test sistemiyle belirlendi. Ayrıca özütlerin toplam fenolik ve flavonoit bileşik miktarı da belirlendi.İki türde de en yüksek antioksidan aktivitesi en polar çözgen olan su özütlerinde hesaplanmıştır. Morus alba ve Morus nigra yapraklarının aktiviteleri ß-karoten-linoleik asit sistemine göre sırasıyla %94,77-93,38 ölçüldü. DPPH serbest radikal giderim aktivitesine göre %74,34-78,25 indirgeme gücü 0,422-0,482 (?max 700nm) ve şelatlama kapasitesi %89,90-92,73 olarak belirlenmiştir.Antimikrobiyal çalışmalarında 11 adet bakteri 1 adet mikrofungus kullanıldı. Bunlar: Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Proteus vulgaris, Bacillus subtilis, Bacillus cereus, Enterobacter aerogenes, Sarcina lutea, Salmonella typhimurium, Enterococcus faecalis, Enterobacter cloacae, Staphylococcus epidermidis ve bir mikro fungus olan Candida albicans'tır. Çalışmamız sonucunda sadece metanol özütlerinin bu bakterilere karşı etkili olduğu belirlenmiştir. Bakterilere karşı etkili olan özütlerde Minimum İnhisyon Konsantrasyonu'da hesaplanmıştır. Buna göre en düşük derişim Morus alba'nın Staphylococcus epidermidis bakterisine karşı gösterdiği inhibisyonda ölçülmüştür (0,625 mg/mL).