Biathlon branşı sporcularına uygulanan denge antrenmanlarının atış performansı ve tur süreleri üzerine etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, biathlon branşı sporcularına uygulanan denge antrenmanlarının atış performansı, denge parametreleri, fizyolojik göstergeler ve yarışma performansına ilişkin değişkenler üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Araştırmada, yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmaya, Türkiye Biathlon Milli Takımı'nda veya bölgesel düzeyde yarışmalara katılan, en az 5 yıldır düzenli olarak biathlon antrenmanı yapan 20 sporcu (deney=10, kontrol=10) çalışmaya dahil edilmiştir. Deney grubuna 8 hafta boyunca haftada 3 gün denge antrenmanları uygulanırken, kontrol grubu yalnızca rutin antrenmanlarını sürdürmüştür. Müdahale öncesi gruplar arasındaki farkı incelemek için Bağımsız Örneklem T-Testi, bağımlı değişkenler üzerindeki grup ve zaman etkilerini değerlendirmek için ise iki yönlü karışık desenli tekrarlı ANOVA (Grup=2 × Zaman=2) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma sonucunda deney grubunda hem yatarak hem de ayakta atış isabet oranlarında anlamlı artışlar saptanmıştır. Yatarak atış isabeti için grup etkisi (F(1,18)=26,375; p<0,001; ηp²=0,594), zaman etkisi (F(1,18)=146,815; p<0,001; ηp²=0,891) ve grup × zaman etkileşimi (F(1,18)=57,778; p<0,001; ηp²=0,762) anlamlı bulunmuştur. Ayakta atış isabetinde de benzer şekilde grup etkisi (F(1,18)=16,142; p=0,001; ηp²=0,473), zaman etkisi (F(1,18)=94,379; p<0,001; ηp²=0,840) ve grup × zaman etkileşimi (F(1,18)=28,428; p<0,001; ηp²=0,612) anlamlıdır. Statik ve dinamik denge parametrelerinde deney grubunda anlamlı gelişmeler (p<0,05) gözlenirken, kontrol grubunda değişim görülmemiştir. Tur sürelerinde yalnızca ilk turda grup etkisi anlamlı bulunmuştur (F(1,18)=6,315; p=0,022). Buna karşın, kalp atış hızı ve kan laktat değerlerinde anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Sonuç: Denge antrenmanlarının biathlon sporcularında atış performansı ve denge becerilerini geliştirmede etkili olduğunu, ancak tur süreleri ve fizyolojik parametrelerde sınırlı etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, denge çalışmalarının atış performansına yönelik antrenman dizaynında tamamlayıcı bir unsur olarak ele alınabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Biathlon, postüral kontrol, denge eğitimi, atış isabeti, spor performansı