Bilgisayar destekli öğretim ortamlarında farklı bilişsel stillere sahip öğrencilerin öğrenme stratejilerini kullanma durumlarının akademik başarılarına etkisi

iiÖZETBu araştırmada B.D.Ö. ortamlarında farklı bilişsel stillere (alan bağımlılığı/alanbağımsızlığı) sahip öğrencilerin, bilişsel-rasyonel ve duygusal-motivasyonelöğrenme stratejilerini kullanma durumlarının akademik başarılarına etkisiincelenmektedir.Alan bağımlılığı/alan bağımsızlığı, bireylerin düşünme şekillerindekifarklılıkları ifade etmektedir. Literatür incelendiğinde, bireylerin alan bağımlı veyaalan bağımsız olmalarının, öğrenme şekillerini ve tercihlerini etkilediğigörülmektedir. Öğrencilerin bilişsel stillerinin, akademik başarılarını etkilemedurumuna ilişkin çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. Bu çalışmada; farklı bilişsel stilesahip bireyler kendilerine uygun B.D.Ö. ortamları ile eşleştirilerek, öğretim sürecininsonunda akademik başarıları incelenmiştir.Öğretimde öğrenci kontrolünün şekli, miktarı ve hangi öğrenciler için uygunolduğu da önem taşıyan bir konudur. Öğrencilerin bilişsel stilleri, kontrol içinbireysel tercihlerle yakından ilişkilidir. Bu çalışma ile daha çok iç denetime sahipalan bağımsız bireyler ile dış denetime sahip alan bağımlı bireylerin, öğrencikontrolü bulunan ve bulunmayan ortamlarda çalışmaları sonucunda elde edilenakademik başarıları incelenmiştir. Öğrenci kontrolü olarak, bilişsel-rasyonel veduygusal-motivasyonel öğrenme stratejilerinin kontrolü sunulmuştur. Böylece buaraştırma ile bilişsel stiller (alan bağımlı/alan bağımsız), öğrenci kontrolü veöğrenme stratejilerinin ilişkileri ele alınmıştır.Bu araştırma, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Resim Eğitimi ve TarihEğitimi Bölümlerinden oluşan 54 kişi üzerinde 2003-2004 Öğretim yılı II.Döneminde uygulanmıştır. Witkin, Oltman, Raskin ve Karp (1971) tarafındangeliştirilen ve Fişek-Okman (1979) tarafından Türkçeye uyarlanan ?Saklı ŞekillerGrup Testi? kullanılarak öğrencilerin bilişsel stilleri tespit edilmiştir. Araştırmanınuygulandığı Bilgisayara Giriş Dersinde, içerik olarak Microsoft Word programınınöğretimi ele alınmıştır. 4x2'lik faktöriyel desenin kullanıldığı çalışmada denekler;iiiönce bilişsel stillerine göre ikiye ayrılmıştır. Bu iki grupta kendi içinde, B.D.Ö.ortamında öğrenci kontrolünün yer alma ya da almama durumuna göre rasgeledağılımla iki gruba ayrılmıştır. Akademik başarıyı belirlemek için yapılan test öntestve sontest olarak kullanılmıştır. B.D.Ö. ortamı ile çalışırken, öğrencilere ait bilgilerprogram tarafından veritabanına kaydedilmiş ve uygulama sonrasında araştırmanınamaçları doğrultusunda SPSS programı ile analiz edilmiştir.Araştırmanın sonucunda, öğrencilerin bilişsel stil puanları arasında cinsiyetaçısından anlamlı bir fark bulunduğu [t=2,08, p<.05] tespit edilmiş ve araştırmanınörneklemi için kız öğrencilerin erkek öğrencilerden daha alan bağımsız olduklarıbelirlenmiştir. Öğrenci kontrolü bulunan ve bulunmayan ortamlarda çalışan alanbağımlı öğrencilerin akademik başarıları arasında anlamlı fark olmadığı [t=1,14,p>.05] ve öğrenci kontrolü bulunan ve bulunmayan ortamlarda çalışan alan bağımsızöğrencilerin [t=0,68, p>,05] akademik başarıları arasında anlamlı bir fark olmadığısonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, öğrenci kontrolü bulunan B.D.Ö. ortamlarıyla çalışanalan bağımlı ve alan bağımsız öğrencilerin akademik başarıları arasında anlamlı birfark bulunmadığı [t=,20, p>,05] tespit edilmiştir.ANAHTAR KELİMELER: Bilişsel stil, alan bağımlılığı/bağımsızlığı, öğrencikontrolü, bilişsel-rasyonel ve duygusal motivasyonel öğrenme stratejileri, bilgisayardestekli öğretim.