Bilgisayar temelli bir sperm hareket analiz sisteminin amaca uygun şekilde geliştirilerek gebelik başarısının öngörülmesinde kullanımı

GİRİŞ: İnfertilite, herhangi bir kontraseptif yöntem kullanmadan düzenli cinsel ilişkide bulunan bir çiftin bir yıl boyunca gebelik elde edememesidir. İnfertil çiftlerde erkek faktörünün değerlendirmesinde semen analizi altın standart yöntemdir. Semen analizi manuel olarak ve/veya otomatize sistemler (computer-assisted sperm analysis/CASA) ile gerçekleştirilmektedir. Sperm motilitesi fertiliteyi etkileyen önemli bir parametredir. AMAÇ: CASA sistemleri ülkemizde maliyetinden dolayı kullanılmamakta olup manuel semen analizi yapılmaktadır. CASA'nın ölçtüğü motilite parametrelerini analiz eden, Yıldız Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi tarafından geliştirilen CSCTAS (Computerized Sperm Concentration and Tracking Analysing System) ile daha az maliyetle, daha hızlı, standardize ve tekrarlanabilen sonuçlar elde edilerek; bu sistemin gebelik başarısını öngörmede kullanılması amaçlanmıştır. METOD: Çalışmaya Ocak 2018 - Aralık 2019 tarihleri arasında İstanbul Tıp Fakültesi İnfertilite Polikliniği'ne başvurmuş ve çalışmaya katılmaya rızası olan, kadın yaşı 35'in altında erkek yaşı 41'in altında açıklanamayan infertilite tanısı almış 184 çift dahil edilmiştir. Ovulasyon ınduksiyonu (OI) sonrasında intrauterin inseminasyon (IUI) için hazırlanan örneklerin, manuel yöntem ve CSCTAS ile ayrıntılı sperm motilite analizleri yapılmıştır. Sonuçların gebelik ile ilişkileri araştırılmıştır. BULGULAR: Gebelik sağlanabilen çift sayısı araştırmanın devam ettiği sürede 29/184'tür (%15,76). Grupların; bayan yaşları, erkek yaşları, infertilite süreleri, kadın ve erkek sigara kullanımları, kadın beden kitle indeksi ve kullanılan indüksiyon ajanı dağılımları benzerdi. Hareket parametrelerinin analizlerinde WOB (salınım) gebelik saptanan olgularda anlamlı düzeyde yüksektir (p=0.004). Kohen kappa analizi ile oluşturulan karar ağacı mimarisine göre ise yaş en önemli kök değerdir. LIN (doğrusallık) gebeliği belirleyen en önemli sperm hareket karakteristiği olarak değerlendirilmiştir; 0,73 üzerindeki değerlerde gebelik oranı anlamlı derecede artmaktadır. Karışıklık matriksi kullanılarak yapılan değerlendirmeyle; ağaç modelinin başarısı %95,65 olarak ölçülmüştür (kappa=0.845). SONUÇ: Çalışmamızda en yüksek gebelik olasılığına sahip olan çiftlerde en önemli demografik parametre yaş; en önemli sperm hareket parametreleriyse doğrusallık ve kararsızlık olarak belirlenmiştir. Elde ettiğimiz sonuçların daha büyük hasta gruplarının dahil edildiği analizlerle doğrulanması gerekmektedir.