Bilim tarihi ve felsefesi bağlamında düşünce deneyleri

Bilimsel düşünce deneylerinin nasıl ele alınması ve değerlendirilmeye tabi tutulması gerektiğine dair tartışma hala güncelliğini muhafaza etmekte ve üzerine yeni perspektifler sunulmaya da devam etmektedir. Biz de bu tez çalışmasında mevcut tartışma ortamında kendimize bir pozisyon belirleyerek deneyselci yaklaşıma dair bir savunma gerçekleştireceğiz. Pozisyonumuzu tez çalışmamızdaki üç ana bölüm altında gerekçelendirerek adım adım ilerleyeceğiz. İlk bölümde bilimsel düşünce deneylerine giriş yaparak bu yöntemin nasıl ortaya çıktığını, ne gibi işlevlere sahip olduğunu, idealizasyon problemini, deney kavramı çerçevesinde nasıl tanımlanması gerektiğini gösterecek ve son noktada da literatüre dair bir tartışma yürüteceğiz. İkinci bölümde ise bilim tarihine başvurarak başta Galileo olmak üzere Newton ile birlikte bilimsel düşünce deneylerinin kullanımlarını incelemeye alacağız. Bu bölümde özellikle Galileo üzerinden bilimsel düşünce deneylerinin ne amaçla ve nasıl kurgulandığını, kullanımının bilim tarihinde nasıl bir etkiye yol açtığını, doğru bir şekilde kurgulanan bilimsel düşünce deneyinin ne denli bir güce sahip olduğunu göstereceğiz. Son olarak üçüncü bölümde ise bir taksonomi oluşturarak bilimsel düşünce deneylerinin nasıl değerlendirildiği üzerine bir tartışma yürüteceğiz. Bu bölümde ilk etapta hem geçmiş hem de güncel perspektifler incelemeye alınacak, ikinci etapta ise söz konusu perspektiflerin bizim açımızdan eksik ve hatalı noktaları gösterilecektir. Akabinde de bilimsel düşünce deneylerinin nasıl ele alınıp değerlendirilmesi gerektiğine dair deneyselci alternatife yönelik bir savunma gerçekleştirilecektir.