Bilişim teknolojileri kullanımının işletmelerin küreselleşmelerine etkileri: Zambiya ve Türk bankacılık sektörünün karşılaştırılmalı durum çalışması

Küreselleşme, tarihteki en zorlu gelişmedir. Küreselleşme, bilişim teknolojisindeki olağanüstü büyüme ve kapalı ekonomilerin ve toplumların açılmasıyla kolaylaştırılan ticaret ve sermaye akışları yoluyla dünya ekonomilerinin artan entegrasyonudur. Küreselleşme, ulusal ekonominin küresel pazarlara açılmasını içermektedir. Küreselleşme hemen hemen tüm sektörleri etkiler ve bankacılık sektörü de bir istisna değildir. Bankacılık sektörünün küreselleşmesine katkıda bulunan diğer faktörler, yeni iş modellerinin ortaya çıkması, bankacılık için küresel zorlukların ortaya çıkması ve yeni rakiplerin ortaya çıkmasıdır. Küreselleşme, hem Zambiya'da hem de Türkiye'de bankacılık sektöründe devrim yaratmıştır. Zambiya ve Türk bankalarının küreselleşmesi, bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle kolaylaşmıştır. Bu çalışmada, 1992'den 2021'e kadar Zambiya ve Türk bankacılık sektörünün küreselleşmesine Bilişim Teknolojilerinin (BT) etkisi araştırılmıştır. Analizi gerçekleştirmek için bilişim teknolojilerine yapılan yatırımlar, yabancı banka aktifleri, yabancı alacaklar ve yerleşik olmayan bankalardan alınan krediler değişken olarak kullanılmıştır. Çalışmada, en küçük kareler (OLS) yöntemi benimsenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, aşağıdaki öneriler önerilmektedir. Öncelikle Zambiya bankacılık sektörü özellikle yurt dışında daha fazla banka şubesi açmalıdır. Ayrıca elektronik hizmetlerini daha erişilebilir hale getirmenin yollarını bulmalı ve özellikle kırsal alanlarda daha fazla ATM kurmalıdır. Hem bankacılık sektörü hem de ilgili düzenleyici kurumlar, her türlü müşteriye daha ucuz ve daha iyi hizmet verme yolları için yenilik yapmaya çalışmalıdır. Hükümet, bankacılık sektörü düzenleyici otoriteleri, Zambiya Merkez Bankası ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aracılığıyla bankaları finansal yeniliklere teşvik etmeli, ancak aynı zamanda ödeme sistemlerinin bütünlüğünü sağlamak için bu tür gelişmeleri yakından düzenlemelidir. Finansal yenilik, ekonomik büyümenin itici gücüdür. Her iki bankacılık sektörü de, yerleşik olmayan bankalara daha fazla borç vermeyi ve yabancı banka aktiflerini ve yabancı alacaklarını artıran faaliyetleri artırmayı ve böylece bankacılık sektörünü geliştirmeyi düşünmelidir. Ayrıca bankaların, sistem hatalarını ve aksaklıkları önlemek için ödeme sistemlerinin iyi durumda olmasını sağlamaları tavsiye edilmektedir.