Bingöl yöresinde bulunan bazi aromatik bitki türlerinin uçucu yağ kompozisyonlarinin araştirilmasi

Aromatik bitkiler, içeriklerinde taşıdıkları uçucu yağlar sayesinde hem geleneksel hem de modern kullanım alanlarında önemli bir yer edinmiştir. Uçucu yağlar, bitkilerin çiçek, yaprak, kök veya gövde gibi çeşitli organlarından elde edilen, kendine özgü koku ve biyolojik etkilere sahip doğal karışımlardır. Genellikle monoterpenler, seskiterpenler ve bunların oksijenli türevlerinden oluşan bu bileşikler, bitkilere özgü aromatik profili belirlemenin yanı sıra, antimikrobiyal, antioksidan ve terapötik özellikleriyle de dikkat çeker. Bu çalışmada incelenen Mentha longifolia subsp. longifolia, Salvia verticillata, Nepeta baytopii ve Helichrysum plicatum subsp. plicatum türleri, Türkiye florasında yer alan değerli aromatik bitkiler arasında yer almaktadır. Mentha longifolia'nın uçucu yağ içeriğinde özellikle piperitenon oksit ve 1,8-sineol gibi bileşikler öne çıkarken, Salvia verticillata'da karyofillen türevleri ve germakren D gibi seskiterpenler baskın olarak bulunmuştur. Türkiye'ye özgü endemik bir tür olan Nepeta baytopii'de ise nepetalakton türevlerinin yanı sıra citronellol gibi bileşenler tespit edilmiştir. Helichrysum plicatum bitkisinde ise α-pinen, nerolidol ve β-karyofillen gibi terpen yapılı bileşikler uçucu yağ kompozisyonunun temel unsurlarını oluşturmuştur. Bu çalışma ile söz konusu türlerin uçucu yağ profillerinin ortaya konması, hem doğal ürün araştırmalarına katkı sağlamakta hem de bu bitkilerin tıbbi ve endüstriyel potansiyellerini değerlendirme açısından önemli bir adım niteliği taşımaktadır.