Bir krank mili kol yatağının yüzey yapısının geliştirilmesi

Bu çalışmada, içten yanmalı motorlarda kullanılan geleneksel krank mili kol yatak malzemesine alternatif olabilecek altı adet krank mili kol yatak malzemesi geliştirilmiş, yeni formülasyonlu çinko esaslı yataklar ve orijinal yatağın aşınma davranışı ve sürtünme katsayısı deneysel olarak incelenmiştir. Yatak olarak 6LD400 Lombardini marka krank mili kol yatağı kullanılmıştır. Krank mili kol yatakları çok farklı etki ve zorlanmalara maruz kalmaktadır. Bu zorlu koşullara uyabilecek, Zn-Al-Cu-O-C farklı kombinasyonlarda altı alaşım, alüminyum alaşımlı yatağın çalışma yüzeyine atmosferik plazma püskürtme yöntemi ile kaplanmıştır.Yatakların aşınma davranışları, ring on ring aşınma deney düzeneğinde incelenmiştir. Aşınan malzeme olarak yeni üretilen yatak numunelerinden ve orijinal yataktan birer kesit alınarak ve aşındırıcı malzeme olarak krank milinden numune alınarak, aşınan ve aşındırıcının çalışma yüzeyleri karşılıklı gelecek şekilde çalıştırılmıştır.Deney düzeneğinde her numune için; 1690 m aşınma mesafesi boyunca, 300 d/dk'da, yük başına 30 dakika süresince, 42N, 67N ve 92N yük uygulanmıştır. Her 30 dakikada bir deney düzeneği durdurularak numune sökülmüş daha sonra tartılarak ağırlık kayıpları belirlenmiştir. Deney esnasında numunelerin sürtünme kuvvet değerleri alınmış ve mevcut formülle numunelerin sürtünme katsayıları bulunmuştur.Kaplamalı yataklar ve orijinal yatağın, aşınma testi öncesi ve sonrası çalışan yüzeylerinden SEM (Taramalı Elektron Mikroskobu) görüntüleri alınıp mikro yapısı yorumlanmıştır. Ayrıca EDS (enerji dağılım spektrometresi) analizi yapılarak elementer yapıları incelenmiştir. Numunelerin X-Ray analizi yapılarak elde edilen sonuçlarla, EDS analiz sonuçları karşılaştırılmış ve mikrosertliklerine bakılmıştır.Elde edilen bulgulara dayanılarak, üretilen yatakların orijinal yataklara göre aşınma direncinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Krank Yatakları, Zn, Atmosferik Plazma Püskürtme, Aşınma