Bir kurumda yapılan kültür projesi ve algılanış biçimi, antropolojik açıdan gözlemleme çalışması

Bu tez bilişim sektöründe faaliyet gösteren bir teknoloji şirketinde yürütülmekte olan "Değerler Dönüşümü Projesi" 'nin antropolojik bakış açısıyla incelenmesini kapsamaktadır. Bu çalışmanın bir diğer önemli parçası ise tam olarak olmasa da kısmen "Action Research" özelliği göstermesidir. Panneer et al. (2016)' a göre Business Anthropology üç kısıma ayrılır: organizasyonal anthropology, anthropology of marketing and consumer behavior ve design antrhropology. Bu çalışma birinci kısıma giren bir çalışma olacaktır. Çalışmaya başlarken araştırmak istediğim konu tüm sosyal bilimlerin konusu olan "değerler" 'in kişiler bazında kendi ait oldukları tüm alanların habituslarının çatışması sonrasında nasıl algılandığını ve güç ilişkisinin yani hiyerarşinin ve stratejinin bu algıyı değiştirip değiştirmediği idi. Ancak çalışma ilerledikçe bunun yanında daha belirgin olarak çıkmaya başlayan şey: gücü, daha doğrusu sermayeyi, elinde tutan yönetim ile kendisine dönüşüme görevi verilen ve sadece "intangible capital" 'ı elinde bulunduran ama diğer hiçbir sermayeye sahip olmayan çalışanların buna verdikleri tepki ve bu görevin kabul edilip edilmediği olmuştur. Alanda temel olarak nitel yöntemler kullanılmıştır. Bunlar katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat yöntemleridir. Ancak bu çalışma bir projeyi kapsadığından ve organizasyonlarda da hem nitel hem de nicel yöntemler kullanıldığından çalışmanın hem daha kapsayıcı olması hem de triangulation açısından sağlamlaştırılması için proje ekibinin yapmış olduğu nicel ve nitel araştırmaların sonuçları da kullanılmıştır. Alan çalışması bittiğinde ortaya çıkan durumda karşımıza iki adet sonuç çıkmaktadır. Bunlardan ilki çalışanların değer çalışmasından anladığı ve beklediğinin güven ilişkisinin tesis edilmesi olduğudur. Çalışanların hemen tümü değerlerin güven ilişkisi doğurması gerektiğini ve asıl ihtiyaç olanın güven olduğunu açık ya da kapalı olarak ifade etmişlerdir. Diğer bir sonuç ise bu dönüşümün, buna şirket içerisinde çoğunlukla kültürel dönüşüm olarak bakıyor, Bourdieu'nun "alan", "habitus" ve "sermaye" bağlamında alanda hangi eyleyicinin/eyleyicilerin sorumlu olarak görüldüğü konusu oldu. Yapılan mülakatlarda hem iktisadi sermayeyi elinde tutan eyleyiciler olarak yöneticiler hem de insan kapitalinin sahipleri olarak çalışanlar bu görevin yöneticiler tarafından daha çok sahiplenilmesi gerektiği ve tüm süreçte onların yönlendirmesinin ve aksiyonlarının önemli olduğunu söylemişlerdir. Çalışma esnasında Mart 2020 tarihinden itibaren pandemi süreci devreye girmiştir. Pandemi sonrası süreçte yapılan görüşmelerde bu sürecin değerler ve algılanmaları üzerine bir etkisinin olup olmadığını anlamak için bu yönde sorular sordum. Bu kapsamda değerden çok değerlendirmeden bahsetmiş oldular (Kuçuradi, 2018). Dolayısı ile çalışanların gözünden değerlerle ilgili anlamlı bir değişiklik sonucu elde edilemedi.