Bir tarîkat fütüvvetnâmesi Usûl-i Tarîkat-ı Bedeviyye: Metin-inceleme

Tezimizde fütüvvetnâme yazım geleneğinin tarihsel süreç içerisinde hangi merhalelerden geçtiği ve nihâî olarak tarîkatlar içerisinde varlığını koruduğu Usûl-i Tarîkat-ı Bedeviyye adlı eser örnekliğinde ele alınıp incelenmiştir. Fütüvvet kavramı ilk asırlardan itibaren insanın insanla ve diğer eşyayla olan ilişkisinde ahlâkî kemâlin bir göstergesi olarak anlaşılabilir. Gerek Cahiliyye toplumunda gerekse İslâm coğrafyasında tarihsel süreçte rengini değiştirse de her daim değerler bütününü ifade eden bir yapıda kalmıştır. Bu değerler bütünü olan fütüvvet ahlâkının usullerini anlatan eserler fütüvvetnâmelerdir. Fütüvvetin hangi anlamlarda kullanıldığı ele alınmış, fütüvvetin tasavvuf ile olan yakın teması ilk dönem sûfîlerince tasavvuf ile hemen hemen aynı anlamda kullanıldığı tespit edilmiş ve son olarak da sûfî fütüvvetnâmeleri olarak bilinen tarîkat fütüvvetnâmelerinin konumuna değinilmiştir. Tasavvuf dairesi içinde fütüvvetin, fütüvvetnâme dairesi içinde de Usûl-i Tarîkat-ı Bedeviyye'nin yeri belirlenerek tarîkatlardaki fütüvvet anlayışı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi'nde kayıtlı bulunan Usûl-i Tarîkat-ı Bedeviyye'nin transkripsiyonu yapılmış olup çalışmamızın III. Bölümünde yer almıştır.