Bir tavuk gübresi peletleme hattı performansının belirlenmesi

Günümüzde uygun teknolojiler ile işlenenerek pelet forma dönüştürülen tavuk gübresi, tarımsal üretimde gübre olarak veya ısı enerjisi elde edilmesi amacıyla katı yakacak olarak kullanılabilmektedir. Ancak tavuk gübresinin sürekli değişen fiziksel ve kimyasal içeriği peletlenebilme koşullarında zorluklar ortaya çıkarmakta, tavuk gübresi peleti üreten tesislerde üretim verimliliğini ve ürün kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle peletleme tesisinde, pelet formunun verildiği peletleme hattının en önemli organı olan peletleme ünitesinin, üretim sırasındaki performansının iyi bir şekilde analiz edilmesinin ve üretim performansını etkileyen faktörlerin ortaya konulmasının önemi ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada, tarımsal gübre ve ısı enerjisi elde etmek amacıyla pelet formunda gübre üreten bir tavuk gübresi peletleme tesisinin peletleme hattı; 8 mm ve 10 mm olmak üzere iki faklı çapta pelet üretimi sırasında, peletleme ünitesinin güç ve enerji tüketimi davranışları, iş kapasitesi ve üretilen peletlerin fiziksel kalitesi yönünden incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, çalışmanın ilk bölümünde tavuk gübresi işleme tesisinin idari ve genel yapısı ortaya konularak, tesisin üretim akış şeması çıkarılmıştır. Şematik gösterimin yanı sıra üretim proseslerinin bazı teknik özelliklerine de yer verilerek, tesisin toplam kurulu gücü 722,59 kW olarak belirlenmiştir. Toplam kurulu gücün %93'ünü peletleme hatları oluşturmaktadır. Tesiste, PH-1, PH-2 ve PH-3 olarak adlandırılan üç adet peletleme hattı bulunmakta ve sırasıyla peletleme ünitelerinin kurulu güçleri, 200 kW, 220 kW ve 200 kW dır. Sonraki bölümde, tesisinin mevcut üretim koşulları değiştirilmeden, peletleme ünitelerine enerji ölçüm sistemi kurularak ölçümler yapılmış ve ölçümler sonucu ortaya çıkan verilere göre; peletleme ünitelerinin (PÜ) gerçek iş kapasitesi (t/h) ve özgül enerji tüketimi (kWh/t) hesaplanmıştır. Buna göre; 8 mm kanal delik çapına sahip peletleme diski ile yapılan üretimde, PÜ-1; iş kapasitesi 2,82 t/h, özgül enerji tüketimi 24,87 kWh/t, PÜ-2; iş kapasitesi 2,30 t/h, özgül enerji tüketimi 12,32 kWh/t, PÜ-3; iş kapasitesi 2,96 t/h, özgül enerji tüketimi 13,72 kWh/t bulunmuştur. 10 mm kanal delik çapına sahip peletleme diski ile yapılan üretimde ise, PÜ-1; iş kapasitesi 4,88 t/h, özgül enerji tüketimi 5,96 kWh/t, PÜ-2; iş kapasitesi 3,22 t/h, özgül enerji tüketimi 6,47 kWh/t, PÜ-3; iş kapasitesi 6,90 t/h, özgül enerji tüketimi 6,48 kWh/t bulunmuştur. Yapılan tüm üretimlerde hammadde olarak kullanılan kurutulmuş tavuk gübresinin nem içeriği farklıdır. Genel olarak kurutulmuş tavuk gübresi nem içeriği %35'in üstüne çıktığında makinaların iş kapasitesi azalmıştır. Nem içeriği % 25'in altına indiğinde ise 8 mm ve 10 mm üretiminde farklı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Enerji tüketimi ölçümleri sırasında elde edilen peletler meknik dayanım testine tabi tutulmuş, her iki çaptaki örnekte de peletlerin nem değeri yükseldikçe mekanik dayanımın düştüğü belirlenmiştir.