Bir tıp fakültesi hastanesine başvuran hasta yakınlarının bağışıklanma durumlarının ve tutumlarının belirlenmesi

Giriş ve Amaç: En önemli halk sağlığı müdahalelerinden olan bağışıklamaya erişkinlik döneminde ilgi yeterli düzeyde değildir. Bu araştırma 18 yaş üstü bireylerin bağışıklanma durumlarının belirlenmesi, kişilerin aşılara karşı tutumlarının ve erişkin aşılamada karşılaşılan engellerin saptanması ve bu konuda farkındalık oluşturulması amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, kesitsel araştırma olup, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi ile yapılmıştır. 10 Aralık 2019 ile 17 Mart 2020 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Genel Dahiliye, Geriatri, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Genel Cerrahi ve Genel Pediatri Polikliniklerinde 18 yaş üzerinde 327 hasta yakını ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın niceliksel kısmında katılımcılara yüz yüze görüşme tekniği ile anket formu uygulanmıştır. Nitel araştırmada ise 12 katılımcı ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 42,1± 14,0'tür. Katılımcıların %61,2'si kadın, %38,8'i erkektir. Katılımcıların %25,1'i sağlıklı erişkinlerin aşılanmasını gerekli görmekteydi. %70,3'ü 18 yaşından sonra en az bir aşı yaptırmıştı. Yaptırılan aşılar en sık tetanos (%60,9), influenza (17,4) ve meningokok (%15,3) idi. Erişkin dönemde hiç aşı olmamış katılımcıların aşı olmama sebepleri en sık 'sağlık çalışanları tarafından tavsiye edilmemesi' (%54,6), 'kendisini risk grubunda görmeme' (%38,1) ve 'bilgi sahibi olmama' (%32,0) olarak belirtildi. Katılımcıların %63,6'sı aşılarla ilgili mevcut bilgilerini sağlık çalışanlarından edindiğini belirtti. Sonuç: Katılımcıların erişkin bağışıklamasında yeterli bilgiye sahip olmadığı ve bağışıklama oranlarının da olması gerekenden düşük olduğu bulunmuştur. Erişkin aşılamasında bireye ait faktörlerin yanı sıra organizasyonel, sağlık çalışanları, sağlık sistemi ve sosyokültürel faktörlerin de önem taşıdığı bilindiğinden erişkin bağışıklamasının daha yüksek düzeylere çıkarılmasında birden fazla düzeyde müdahalelere ihtiyaç bulunmaktadır. Toplumun sürekli bilgilendirilmesi ve aşıların sağlık hizmet sunumunda her alanda önerilmesi önemlidir.