Bir tıp fakültesindeki son sınıf öğrencilerin kas iskelet sistemi problemlerinin değerlendirilmesi ve depresyon-anksiyete-stres düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması

Amaç: Çalışmamız, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem-6 öğrencilerinin kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını ve depresyon, anksiyete, stres düzeylerini değerlendirmek; bunların nedenlerini, ilişki durumlarını ortaya koyabilmek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmamız Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde gerçekleştirildi. Mayıs 2023- Haziran 2023 tarihleri arasında eğitim görmekte olan 232 Dönem-6 öğrencisi, yazılı onamları alınarak çalışmaya dahil edildi. Çalışmanın verileri, araştırmacı doktor tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile öğrencilere anket yapılarak toplandı. Anketin birinci kısmında katılımcıların sosyodemografik özelliklerini içeren sorular, ikinci kısımda katılımcıların mevcut kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını değerlendirmek amacıyla Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Ölçeği Türkçe versiyonu (T-CMDQ), üçüncü kısımda depresyon, anksiyete, stres düzeylerini değerlendirmek için Türkçe Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-21) kullanıldı. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programı ile analiz edildi. Bulgular: Katılımcılarda en sık ağrı hissedilen bölgeler sırasıyla sırt (%91,38), boyun (%89,66), bel (%89,22), kalça (%87,07), sağ el bileği (%82,33) olarak bulundu. Çalışmada erkeklerin boyun, sağ el bileği ve toplam Cornell puanları kadınlardan istatistiksel anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p<0,05). Katılımcıların DASS-21 depresyon, anksiyete, stres dereceleri ile T-CMDQ puanları karşılaştırıldı. T-CMDQ toplam puanı ile DASS-21 Depresyon, Anksiyete ve Stres puanları arasında her bir alt başlıkta ayrı ayrı olmak üzere önemli/güçlü düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı (p<0,001). Depresyon toplam puanıyla T-CMDQ boyun puanı arasında önemli/güçlü düzeyde korelasyon saptandı. Anksiyete toplam puanıyla T-CMDQ boyun ve kalça puanı arasında orta düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı. Stres toplam puanıyla T-CMDQ boyun puanı arasında önemli/güçlü düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı. Katılımcıların günlük masa başında geçirdikleri sürelerle T-CMDQ boyun, sağ omuz ve sırt toplam puanları arasında orta düzeyde pozitif yönlü korelasyon saptandı. Sonuç: Tıp fakültesi Dönem-6 öğrencileri Tıpta Uzmanlık Sınavı'na hazırlanmaları sebebiyle ortalama 8 saat masa başında oturmaktadır. Bu süre 16 saatlere varabilmektedir. Çalışmamızın sonucunda, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları ile psikososyal etkenler arasındaki ilişkinin varlığı ve bu iki durumun birbirinin şiddetini arttırdığı tespit edilmiştir. Hastane ortamı ve ders çalışma alanları, hekim adayları için psikososyal risk faktörlerini, ergonomik risk faktörlerini, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları oluşum riskini arttıran ortamlardır. Bu risklerin azaltılmasında hem bireysel hem de yönetimsel tedbirlerin alınması, bu alandaki eğitimlerin artırılması ve fiziksel aktivite programlarının düzenlenmesi önemlidir. KİSH gelişimini önlemede, tanı ve tedavide biyopsikososyal yaklaşımın etkili olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Cornell skoru, DASS-21, ergonomi, kas iskelet sistemi rahatsızlıkları, tıp fakültesi öğrencileri