Bir üniversite hastanesinde çalışan hemşirelerde ve hasta bakıcılarda bel ağrısı sıklığı ve risk faktörleri

Bel ağrısı gelişmiş toplumlarda sık rastlanan bir problemdir. Etiyoloji çoğunlukla multifaktöryeldir ve önemli nedenlerinden biri mesleki çalışma koşullarıdır. Bu çalışmada bel ağrısı için mesleki risk grubunda yer alan hastane çalışanlarında (hemşire ve hastabakıcı) bel ağrısı sıklığının ve bel ağrısının kişisel ve mesleksel risk faktörleri ile ilişkisinin araştırması amaçlanmıştır.Çalışmaya 270 hemşire ve 189 hastabakıcı dahil edilmiştir. Demografik özellikleri, bel ağrısı hikayesi ve bel ağrısı risk faktörleri kendileri tarafından doldurulan anket formları ile sorgulandı. Gövde ekstansör kaslarının enduransını değerlendirmek amacıyla Biering Sorensen testi uygulandı. Ayrıca, çalışanların bel ağrısına bağlı fonksiyonel yetersizliklerini değerlendirmek için Oswestry bel ağrısı ölçeği (OBAÖ) kullanıldı. Anksiyete ve depresyon yönünden riski belirlemek, düzeyini ve şiddet değişimini ölçmek için hastane anksiyete ve depresyon ölçeği (HAD) uygulandı.Tüm çalışanlarda son bir ayda bel ağrısı mevcudiyeti %56,5, yaşam boyu bel ağrısı sıklığı ise %81,9 olarak bulundu. Hemşire ve hastabakıcılar ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise sırasıyla son 1 ayda ve yaşam boyu bel ağrısı sıklığı hemşirelerde %59,9 ve %84,1, hastabakıcılarda ise %51,4 ve %78,8 olarak bulunmuştur.Araştırmamızda tüm çalışanlarda kadınlarda (p=0,023), sağlığı kötü algılayanlarda (p<0,001), çalışma ortamında stres bulunanlarda (p<0,001), uzun süre ayakta duranlarda (p=0,024), hasta ya da ağır şeyler kaldıranlarda (p=0,023) ve tek başına hasta transferi (p=0,011) yapanlarda bel ağrısı sıklığı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Düzenli egzersiz yapanlarda (p=0,001) ve işinden memnun olanlarda (p<0,001) istatistiksel olarak anlamlı derecede bel ağrısının daha az olduğu görülmüştür. Biering Sorenson test ortalaması bel ağrısı olan ve olmayan gruplarda sırasıyla 110,92±49,11 ve 153,50±47,57 sn olarak bulunmuştur ve iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Bel ağrısı olanların OBAÖ toplam puan ortalaması 4,85±4,024 olup, %44.3'ünde hafif orta derecede fonksiyonel yetersizlik tespit edilmiştir.Sonuç olarak sağlık çalışanı olmak bel ağrısı için bir risk faktörüdür. Bel kaslarının kuvvet ve enduransındaki azalma bel ağrısı riskini artırmaktadır.