Bir yazınsal tür olarak mektup ve Türkçe derslerindeki işlevselliği

Mektup, birbirine uzakta olan kişilerin haberleşmesini sağlayan bir iletişim aracı olmasından ziyade, bir dönemin tarihi, siyasi olayları ve sosyolojik özellikleri hakkında da bilgi veren bir çeşit belge niteliğindedir. Yine ünlü düşünürlerin, hükümet adamlarının, o dönemin yazarlarının hayatları, kişilikleri ve eserleri hakkında bilgi vererek otobiyografi görevi görür.Yazınsal bir tür olan mektubun tarihi oldukça eskidir. Bizde ise mektup, Tanzimat döneminden sonra önem kazanmıştır. Ayrıca yazıldığı dönemin dilbilgisi (grameri) hakkında da bize bilgi vermektedir. Diğer yazınsal türlere göre mektubun özelliği, doğal, samimi, içten bir dille yazılmasıdır. Bu sebepledir ki mektuplar kişilerin birbirlerine anlatmak istediklerini, duygu ve düşüncelerini en yalın haliyle anlatan iletişim araçlarıdır. Verdiğimiz mektup örneklerini incelediğimizde de bu havayı hissedebiliyoruz.Mektup yazmak rastgele yapılan bir etkinlik değildir. Mektup yazmanın birtakım kuralları vardır. Güzel ve etkileyici bir mektup yazmak için bu kurallara uyulması gerekir. Bu kurallara birkaç örnek verecek olursak; mektup kâğıdının temiz ve düzgün olması gereği, yazının okunaklı ve güzel yazılması gibi, gönderilen kişiye olan uzaklık derecesine göre bir hitap şekli seçilmesi gerektiğini unutmamalıyız.Mektup çeşitleri kişiden kişiye farklılık gösterse de genel olarak; özel mektup, resmi mektup, iş mektupları, edebi mektuplar, elektronik mektuplar olarak ayrılmaktadır. Bu mektup türleri içerisinde edebi mektuplar ve özel mektuplar kapsamında olan aşk mektupları büyük önem taşımaktadırlar. Özel mektup yazımında kadının becerisini de göz ardı etmemek gerekir. Özellikle de en güzel aşk mektuplarını -tüm duygusallığı ve içtenliğiyle- kadınlar yazmışlardır. Bu sebeple mektup yazan kadın yazarlarımız üzerinde özellikle durmaya çalıştık.Batı edebiyatında da mektup, farklı dönemlerde farklı yollarla hayat bulmuştur. Ancak mektubun gelişimi konusunda birbirlerinden etkilendikleri ve birbirlerinden örnek aldıkları aşikârdır. Türk Milli Eğitimi müfredatına baktığımızda ise Türkçe derslerinde mektup konusunun ele alınmasındaki önemini fark etmekteyiz. Çünkü yazınsal bir tür olan mektup, öğrencinin hem yazma hem okuma hem de kendisini ifade etme becerisi açısından büyük bir öneme sahiptir. İlköğretim Türkçe derslerinde mektup, 1.sınıftan 8.sınıfa kadar ders kitaplarında farklı etkinliklerle ele alınmıştır. Her sınıfta mektupla ilgili yapılan çalışmaları ayrı ayrı ele aldık.Kısacası mektup, yazınsal bir tür olması sebebiyle geçmiş yıllardan bu yana en kalıcı haberleşme aracı olup, aynı zamanda önemli bir belge, tarihi bir kaynak, okuma ve yazma konusunda geliştirici bir araçtır.Anahtar Kelimeler: Mektup, Türkçe Eğitimi, Yazınsal Tür, Dil, Eğitim.