Birey ve aileler için afetlere hazırlık eğitim ihtiyacının belirlenmesi: Kahramanmaraş merkezli depremler örneği

Bu çalışmanın amacı, depremi deneyimlemiş bireylerin bakış açısından hareketle, bireylerin ve ailelerin afet eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve bu doğrultuda politika önerilerinin sunulmasıdır. Çalışma nitel şekilde planlanmış olup, fenomenoloji deseni benimsenmiştir. Veriler Şubat–Mart 2025 tarihleri arasında yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze mülakat tekniğiyle toplanmıştır. Verilerin analizi, nitel araştırmalarda yaygın olarak kullanılan lisanslı MAXQDA programı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın her aşamasında uzman görüşüne başvurulmuştur. Çalışma kapsamında, katılımcıların çoğunluğunun deprem anında güvensiz davranışlar sergilediği ve yoğun korku ile çaresizlik yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcıların çoğunluğu, tahliye süreçlerinin organizasyonunda sorunlar olduğunu dile getirmiştir. Deprem sonrası afet eğitimi alma yönünde olumlu tutum ve davranış geliştiren katılımcıların sayısının fazla olduğu değerlendirilmiştir. Afet ve depremle ilgili bilgilerin büyük ölçüde okul ve sosyal medya gibi kaynaklardan edinildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, olası bir afette can ve mal kayıplarının azaltılmasında bireysel afet hazırlık sürecinin önemli bir rol oynadığı değerlendirilmiştir. Bu veriler ışığında, toplumsal ve bireysel düzeyde afet eğitimi ihtiyacının belirlenmesinin önemli olduğu, birey odaklı afet eğitim planlarının oluşturulması ve afet farkındalık eğitimlerinin davranış temelli olarak gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.