Analysis of individuals' financial decisions with behavioral finance approach

Davranışsal finans, finansal kararların davranışsal ve psikolojik sonuçları ile ilgilenmektedir. Geleneksel finans, yatırımcıları kendi faydalarını en üst düzeyde tutmayı hedefleyen rasyonel bireyler olarak tanımlamaktadır. Davranışsal finans yaklaşımı ise bu durumun her zaman geçerli olmadığını savunmaktadır. Bu yaklaşıma göre bireysel yatırımcılar finansal kararlar verirken çeşitli psikolojik önyargı ve eğilimlerden etkilenmektedir. Bu bağlamda geleneksel finansın öne sürdüğü Etkin Piyasalar Kuramı'nın dayandığı koşullar her zaman sağlanamamaktadır. Bu çalışmada İstanbul ilinde ikamet eden bireysel yatırımcıların, yatırım kararları alırken, davranışsal finansın öne sürdüğü aşırı güven, kendini onaylatma, öngörü, muhafazakarlık, mevcudiyet, kayıptan kaçınma, aşina olanı tercih etme, zihinsel muhasebe, pişmanlıktan kaçınma, belirsizlikten kaçınma, ve sürü davranışı gibi psikolojik önyargı ve eğilimlere sahip olup olmadıkları araştırılmaktadır. Çalışmanın uygulama kısmında, bu on bir önyargı ve eğilim bağımlı değişkenler olarak ele alınmakta; ekonomi/finans eğitimi olanlar ile olmayanlar arasındaki farklar bu çerçevede incelenmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı; bireysel yatırımcıların bu önyargı ve eğilimlerden kaçınmalarında, ekonomi/finans alanında eğitim almış olmalarının bir etkisinin olup olmadığının tespit edilmesidir. Bu amaca yönelik olarak, İstanbul'da ikamet eden 434 bireysel yatırımcıya anket çalışması uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 26.0 istatistik programı kullanılarak analiz edilip ve yorumlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, sadece pişmanlıktan kaçınma eğiliminin ekonomi/finans eğitimi alan ve almayan yatırımcılara göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Anket uygulanan grup için diğer tüm önyargı ve eğilimler açısından, ekonomi/finans eğitimi almış olmanın bir fark yaratmadığı görülmüştür.