Birinci basamak sağlık çalışanlarına yönelik şiddet, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

Araştırma bir ilin birinci basamak sağlık kurumlarında hizmet veren sağlık çalışanlarının şiddet olayları ile karşılaşma durumlarını, iş doyumunu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada örneklem seçilmemiş olup, araştırmanın yapıldığı tarihlere izinli olmayan, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya gönüllü olan 497 sağlık çalışanına ulaşılmıştır. Araştırmada veriler sosyodemografik ve şiddet sorularını içeren Tanıtıcı Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği ile toplanmıştır. Toplanan veriler IBM SPSS Statistics 26 paket programı üzerinden analiz gerçekleştirilmiştir. Araştırmada verilerin analizleri Pearson Korelasyon Katsayısı, Ki Kare Analizi, T Testi ve Tek Yönlü Varyans Analiziyle (ANOVA) yapılmıştır. Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %95,6'sı meslek hayatı boyunca şiddetin herhangi bir türüne maruz kaldığı, şiddet olaylarının %73,8'inin nöbet esnasında meydana geldiği, uygulanan şiddetin tamamına yakını (%95,9) hasta yakınları ve erkekler (%94,4) tarafından uygulandığı saptanmıştır. Şiddete en fazla (%97,1) Acil Tıp Teknisyenleri ile Ambulans ve Acil Bakım Teknikerlerinin maruz kaldığı, şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarının %72,9'u "Herhangi Bir Sonuç Çıkmayacağını Düşünme" nedeni ile bildirimde bulunmadığı saptanmıştır. Sağlık çalışanlarından evli ve çocuk sahibi olanlar ile 112 acil sağlık hizmetleri istasyonu ve aile hekimliği biriminde çalışanların şiddete anlamlı derecede daha fazla maruz kaldığı bulunmuştur (p<0,05). Meslek hayatı boyunca şiddet görmeyen sağlık çalışanlarının Minnesota İş Doyum Ölçeği ve İçsel Doyum puan ortalaması anlamlı derecede daha fazla (p<0,05) iken, şiddet gören sağlık çalışanlarının Maslach Tükenmişlik Ölçeği Duyarsızlaşma alt boyutu puan ortalaması anlamlı derecede daha fazladır (p<0,05). Ayrıca sağlık çalışanlarının iş doyumlarının arttığında tükenmişlik düzeylerinin orta düzeyde azaldığı saptanmıştır. Sağlık çalışanlarına uygulanan şiddet olaylarının önlenebilmesi için yöneticilerin gerekli güvenlik önlemlerini alması, şiddetin yasa ve bildirimleri konusunda sağlık çalışanlarının farkındalığının artırılması ile şiddete maruz kalan sağlık çalışanlarına psikososyal desteğin verilmesi ve motivasyonlarının artırılması için gerekli iletişim çalışmalarının yapılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Çalışanları, Şiddet, Sağlık Çalışanlarında Şiddet, İş Doyumu, Tükenmişlik