Birinci basamakta çalışan hekimler hastaları nasıl algılıyor?

Giriş: Sağlık sisteminin birinci basamağında, hasta – hekim ilişkisi merkezi bir konuma sahiptir ve hekim bütün müdahaleleri hastayla kurduğu ilişki üzerinden sağlar. Hekimlerin hastaları ile olan ilişkileri her ne kadar objektif olarak değerlendirilmeye çalışılsa da; genel kişilik yapısı, farklı gruplara ilişkin önyargılar, insan doğasına ilişkin görüşler, hekimin hasta algısını belirler ve iyi bir bakım ve tatmin edici sonuç için etkilidir. Bizim araştırmamızda birinci basamak hekimlerin hastalar hakkında algıları ve örtük düşünceleri elde edilmeye çalışılmıştır. Yöntem: Araştırmamızda niteliksel yöntem ile fenomenolojik deseni kullanılarak İzmir ilinin değişik yaş gruplarında, değişik bölgelerinde ikamet eden ve farklı sosyo-demografik özellikleri olan bölgelerde hekimlik yapan 24 kişi ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Daha önce hazırlanan 18 açık uçlu sorular sorulmuştur. Elde edilen bilgi veriye dönüştürdükten sonra verileri çözümlemek için içerik analizi yapılmıştır. Bulgular: Aile hekimleri hastaları farklı şeklinde algıladıklarını ifade etmektedirler. Hastaları olumlu bir şekilde "kendi tıbbi bilgilerinden yararlanmaya gelmiş" ve "yakınlık hissettikleri" kişiler olarak algıladıkları yargıların yansıra; hekimlerin hastaları olumsuz bir şekilde algıladıkları başlıklar "mesleki yetkilerinden faydalanmak isteyen", "kendilerini yönetmeye ve yönlendirmeye çalışan", "kendilerine zarar verme potansiyeli olan", "zarar vermekten korktukları" ve "istenmeyen" kişiler olarak özetlenebilir. Hastalar aynı zamanda "yük" ve "müşteri" olarak ifade edilmiştir. Sonuç: Hekimler hastanın başvuru nedenini "haklı" veya "haksız" olarak ayırmaktadır ayrıca büyük ölçüde kendi duygu ve düşüncelerinden kaynaklı olumlu özelliklere sahip hastaları kendilerine daha yakın olarak algılamaktadır. Hastaların potansiyel bir tehdit olarak görülmesi ve görev tanımı içinde olmayan hastaları kendilerini suiistimal etmeye çalışan kişiler veya bir yük olarak algılanması hekimlerin vurguladığı konulardır.