Birinci Dünya Savaşı'nda Harşit Savunması

I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti'nin savaşa girdiği ve Ruslarla yaptığı mücadele Kafkas (Doğu) Cephesinde gerçekleşmiştir. Rusların tarihi emellerini bertaraf etmek, 93 Harbi olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı Rus Savaşlarında kaybedilen yerlerin geri alınması ve Türk dünyası ile birleşmenin hedeflendiği bu cephede, son savunma hattı ise Harşit Vadisi'nde gerçekleştirilmiştir. Rusların Temmuz 1916'da Harşit Çayı'na dayanması ve 1918 yılı başına kadar işgal ettiği bölgede, istediği sonucu alamamasında Harşit Savunmasının önemli bir yeri bulunmaktadır. Harşit Savunmasında Ruslara karşı 3'üncü Orduya bağlı birlikler görev almıştır. Rusların zorlu Karadeniz coğrafyasında istediği gibi hareket edememesi, gerek kendi iç çalkantıları ve gerekse Türk Ordusunun Harşit'i son savunma hattı olarak belirlemesinden kaynaklanmaktadır. Buradaki Türk birlikleri Harşit Vadisi'nde oluşturduğu savunma hatları ile burayı son ana kadar savunup Rusları Harşit Çayı'nın batısına geçirmemişlerdir. Vadi boyunca dağlar, tepeler ve yaylalar istihkâm ve mevzi alanları ile dolu olup halen tarihe tanıklık etmektedir. Harşit, bu anlamda toprağı kanla sulanmış vatan parçasıdır. Böylece burada harekât kabiliyetini kaybeden Rusların Batı'ya ulaşması gerçekleşememiş ve hedefleri ve siyasi emelleri Harşit Çayı'nın sularında kaybolup gitmiştir.