Birinci Dünya Savaşı'nda Kudüs şehri

Bu çalışmada Birinci Dünya Savaşı döneminde Kudüs'te neler olduğu, savaşın şehre siyasal, sosyal ve ekonomik etkileri ve şehirdeki gelişim süreci, Osmanlı arşiv belgeleri, günlük, hatırat ve çeşitli literatür kaynakları kullanılarak araştırılmıştır. Türkçe literatürde bu konuda yapılan çalışmanın yeterli derecede olmaması, yabancı literatürde ise daha çok çalışma olmasına rağmen Osmanlı arşivlerinin pek kullanılmamış olması bu çalışmanın yapılmasını gerekli kılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde kapitülasyonların kaldırılması sonucu Kudüs'te bulunan muhasım devlet tebaası ve Osmanlı Devleti'ne bağlı olan Yahudi, Hristiyan ve Müslüman tebaanın durumu ve bunlara yönelik Osmanlı politikaları ortaya konmuştur. İkinci bölümde savaş sırasında Suriye ve Filistin'de ortaya çıkan çekirge istilası, sıcak doğu rüzgarları ve salgın hastalıkların Kudüs toplumuna etkileri ele alınmış olup, tekalif-i harbiyenin toplanmasına Kudüs yerel halkı ve yerel yöneticisinin ne şekilde tepki verdiği incelenmiştir. Bununla birlikte çekirge istilasının Kudüs halkı arasında oluşturduğu birleştirici etkisi analiz edilmiştir. Son bölüm olan üçüncü bölümde ise Kanal harekâtlarının başarısız olması sonucunda Kudüs'ün düşüşüne giden süreç ve İngilizlerin şehri nasıl ele geçirdikleri anlatılmıştır. Ayrıca Suriye ve Filistin bölgesinde Kanal harekâtına yapılan hazırlık süreci, Şerif Hüseyin isyanı, Osmanlı Devleti'nin başarısızlığı sonucu ordu içerisinde oluşan moral kayıpları ve firar eden askerlere karşı Osmanlı Devleti'nin nasıl bir yaklaşım sergilediği ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Kudüs, Savaş, Muhasım Devlet Tebaası, Çekirge İstilası, Salgın Hastalıklar, Müslüman, Hristiyan, Yahudi, Siyonizm.