Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimi üyelerinin yetkileri ve sorumlulukları: Kuram ve uygulama açısından bir inceleme

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi BM Örgütü'nün kurulma aşamalarından itibaren tartışmalı bir yapıya sahip olmuş, bilhassa yakın zamanlarda etkinlik problemi hususunda hukuki tartışmalar artmıştır. Bu çalışmada da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin genel yapısı ve özel konumda bulunan beş devletin, uluslararası hukuk nezdindeki yetkileri ve sorumlulukları incelenmiştir. Bu incelemenin ana gayesi mevcut yapının, üzerine inşa edildiği Birleşmiş Milletler sistemi ile birlikte var olma sebebi olan uluslararası hukuk ilkeleri ve amaçları ile ne ölçüde uyumlu olduğunu değerlendirmek olmuştur. Bu sebeple çalışmamızın ilk bölümünde BM'nin kuruluşuna kadar uluslararası hukukun dönüşümü anlatılmaya çalışılmıştır. BM ile başlayan uluslararası hukuk döneminin temel amaçları ve ilkelerine kaynaklık eden düşüncelere, bu düşüncelerin ekonomi-politik düzlemdeki karşılıkları izah edilmeye gayret edilmiştir. İkinci bölümde de ilk olarak Birleşmiş Milletler'in genel yapısı, amaçları ve ilkeleri açıklanmıştır. Devamında ana konumuz olan BM Güvenlik Konseyi'nin yapısal durumu incelenmiş olup; Konsey'in ve daimi üyelerinin yeni uluslararası hukuk düzenindeki faaliyetleri, BM'nin amaçları ve ilkeleri bağlamında değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde de sistemin amaç-sonuç ilişkisi bağlamındaki çelişkileri üzerinden nihai değerlendirme yapılmıştır.