Spatial analysis of bicycle roads via geographical information systems and questioning their efficiency - case of İzmir

Günümüz kentlerinde yaşanan hızlı nüfus artışı, kentlerdeki nüfus yoğunluğunun artmasına sebep olmaktadır. Nüfus yoğunluğu ile beraberinde gelen hızlı yapılaşma kent mekânlarını birbirinden ayırmakta ve ulaşım probleminin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Yanı sıra motorlu taşıt kullanımındaki artış birçok çevre probleminin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Taşıt trafiğinin yaratmış olduğu hava ve gürültü kirliliği hem insan sağlını hem de kent yaşamını olumsuz yönde etkilemektedir. Daha sağlıklı, ekonomik, çevre ve doğa dostu ulaşım türü olan bisiklet birçok ek faydalar sağlayan bir ulaşım türü olarak değerlendirilmektedir. Tez çalışması kapsamında İzmir kent merkezinin özellikleri, kent içi ulaşım altyapısı ve mevcut bisiklet yolları incelenerek kentsel alanın bütününe dair durum tespiti yapılmıştır. Yapılan çalışmada kentteki mevcut bisiklet yollarının miktarı, mekânsal ölçekteki dağılımı ve niteliği coğrafi bilgi sistemi araçları ile tespit edilerek, koordinatlı grafik verileri içeren bir mekânsal-veritabanı oluşturulmuş ve bu veritabanı üzerinde coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak mekânsal-analizler yapılmıştır. Kentsel mekâna ilişkin diğer parametreleri oluşturan nüfus, arazi kullanım ve ulaşım ağı altyapısı ile ilgili veriler de, mekânsal-veritabanında birer nesne-katmanı olarak eklenmiş ve mevcut bisiklet yollarını içeren nesne-katmanı ile çakıştırılarak kent geneline dair bisiklet yollarının yeterlilikleri sorgulanmıştır. Çalışmanın bir diğer amacı ise İzmir kenti ve bu alanda planlama çalışmalarına altlık oluşturmak, daha verimli bir planlama süreci için yol gösterici olmak ve bu konuda farkındalık yaratmaktır.