Bitkisel aspir yağının oksidatif stres ve ömür uzunluğu üzerine etkilerinin araştırılması

Uzunca bir dönem yağlı beslenmeden korkulmuş olsa da bu yanlış anlaşılmadan ibarettir. Önemli olan hangi yağ kaynağını tükettiğimizdir. Doymamış yağ asitlerinin sağlığımız üzerindeki olumlu etkileri kanıtlanmıştır, bu sebeple doymamış yağ asitlerinden zengin bitkisel yağlar beslenmemizde önemli yer tutmaktadır. Aspir (Carthamus tinctorius) en eski kültür bitkilerindendir. Değerli bir yağ ve enerji bitkisidir. Farklı yöntemlerle tohumdan ayrıştırılan aspir yağı, birçok bitkisel yağa göre üstün özelliklere sahip olup %90-93 oranında doymamış yağ asidi içermektedir. Bu çalışma ile aspir yağının toksik, antitoksik veya antioksidan etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla beslenme ve toksisite çalışmalarında sıkça kullanılan Drosophila melanogaster (meyve sineği) model organizması Oregon R yabanıl soyunun 72±4 saatlik larvaları kullanılmıştır. Yapılan ön çalışmalarla uygulama dozları %0,3125; %0,625; %1,25 ve %2,5 olarak belirlenmiştir. Ayrıca Distile su, askorbik asit ve H2O2 kontrol grupları oluşturularak ayrı ayrı ve birlikte kullanımın larvalar üzerindeki toksik ya da antitoksik etkinliği araştırılmıştır. Ayrıca larvadan erginleşen bireylerin ömür uzunlukları çalışılmış ve en iyi sonuçların alındığı dozlarda beslenen erkek bireylerde antioksidan (TAS/TOS/OSİ) parametrelere bakılmıştır. Tüm deney setleri üç kez tekrar edilmiştir. Sonuç olarak aspir yağının kullanılan konsantrasyonlarda larvalar üzerinde herhangi bir toksik etki yaratmadığı aksine H2O2 ile kullanıldığında toksik etkiyi azaltıcı etkinlik gösterdiği tespit edilmiştir. Aspir yağının ömür uzunluğu çalışmaları sonucunda da en uzun ortalama ömrün 65±1,09 gün ile %1,25 Aspir Yağı (AY)+H2O2 uygulama grubunda olduğu gözlenmiştir. Antioksidan çalışmalardan elde edilen verilerden de aspir yağının antioksidan kapasitesinin yüksek olduğu ancak istatistiksel anlamda kontrol grubu Askorbik asite göre bu sonucun anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Tüm bu verilerden bitkisel aspir yağının diyetlerimizde diğer yağlara alternatif olarak bulunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.