Biyoloji öğretiminde bilgisayar animasyonlarının kullanılmasının öğrencilerin başarı tutum ve kavram yanılgıları üzerine etkisi (hücre konusu örneği)

Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının hücre konusu ile ilgili sahip oldukları kavram yanılgılarını tespit etmek ve animasyonlarla zenginleştirilerek yapılacak bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin; öğretmen adaylarının hücre konusunda sahip oldukları kavram yanılgıları, akademik başarıları ve biyoloji dersine karşı tutumları üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmaya üniversite birinci sınıfta öğrenim gören 97 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nicel veriler ?hücre konusu başarı testi? ve ?biyoloji tutum ölçeği? ile nitel veriler ise deney ve kontrol gruplarından seçilen 12 öğrenci ile yapılan mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grupları oluşturulmuş, hücrede geçen difüzyon, osmoz, aktif taşıma, kolaylaştırılmış difüzyon vb olaylar ile protein sentezi ve mitoz-mayoz hücre bölünmesi konuları deney grubundaki öğrencilere hazırlanan bilgisayar animasyonları ile işlenirken, kontrol grubundaki öğrencilere ise düz anlatım, soru cevap yöntemleri kullanılarak işlenmiştir.Araştırmada elde edilen nicel veriler arasındaki farkın anlamlılığı t-testi ile analiz edilmiş, tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Mülakatlardan elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Nitel veriler öğretmen adaylarında tespit edilen kavram yanılgılarına göre bilgisayar programı aracılığıyla kodlanmış, daha sonra kodlar temalar altında düzenlenerek yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarından ön mülakatlarda elde edilen verilerde tespit edilen kavram yanılgıları son mülakatta elde edilen verilerle karşılaştırılmış, öğretmen adaylarının kavram yanılgılarındaki değişim tablo ve grafiklerle gösterilerek yorumlanmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre;Deney ve kontrol gruplarının hücre konusu ile ilgili akademik başarıları arasında uygulama sonunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu anlamlı farklılık deney grubu lehine olup, animasyonlarla öğretimin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir.Uygulama sonunda deney ve kontrol gruplarının biyolojiye yönelik tutumları arasında anlamlı fark tespit edilememiştir. Bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin öğrencilerin biyolojiye yönelik tutum puanlarında geleneksel yönteme oranla daha fazla artış sağlamasına rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir.Yapılan mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edildiğinde öğretmen adaylarının uygulama öncesinde protein sentezi ve hücre bölünmeleri ile ilgili 18 tema altında çok sayıda kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir.Son mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edilerek ön mülakattaki verilerle karşılaştırıldığında kontrol grubundaki öğretmen adaylarının uygulama öncesinde sahip oldukları kavram yanılgılarına büyük oranda son mülakatta da sahip oldukları tespit edilmiştir. Ancak deney grubundaki öğretmen adayları ön mülakatta kontrol grubundaki öğretmen adaylarına yakın sayıda kavram yanılgılarına sahip iken son mülakatta bu kavram yanılgılarını neredeyse tamamen giderdikleri tespit edilmiştir. Buna göre animasyonlarla zenginleştirilerek yapılan bilgisayar destekli biyoloji öğretimi öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere animasyonlarla yapılan öğretimi nasıl buldukları sorusuna öğrencilerin tamamına yakını bu tür öğretimi beğendiklerini ve anlamalarına olumlu katkısının olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak önerilerde bulunulmuştur.