Theses supervised by Prof. Dr. Mustafa Yel
14 theses · Gazi University
Ortaöğretim biyoloji ders kitaplarında yer alan deney ve etkinliklerin karşılaştırılması: Türkiye ve Kaliforniya eyaleti örneği
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nin Kaliforniya eyaletinde ortaöğretimde kullanılan biyoloji ders kitaplarının deney ve etkinlikler yönünden karşılaştırmasını yapmak ve deney-etkinlik bölümünün geliştirilmesine katkı sağlamaktır.Çalışma, nitel bir araştırma olup, tarama modeli kullanılmıştır. Ortaöğretim biyoloji ders kitapları çalışmaya doğrudan kaynaklık etmektedir. Buna bağlı olarak, tarama modeli çeşitlerinden yazılı döküman inceleme tekniği ile çalışma yürütülmüştür. Deney ve etkinlik bölümleri incelenen biyoloji ders kitapları: Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 2010 yılında basılan, Biyoloji 9, 10 ve 11 ve 2011 yılında basılan Biyoloji 12; Kaliforniya'da ise, 2004 yılında Pearson Prentice Hall yayınevinden basılan Biyoloji adlı ders kitabıdır.Her iki ülke ortaöğretim biyoloji ders kitaplarındaki deney ve etkinlik kısımları; tasarım ve öne çıkarılan kavramlar yönünden incelenmiştir. Çalışma sonunda; ünite başlıkları, deney-etkinlik sayfa düzeni, yer verilen güvenlik sembolleri ve etkinliklerde sıkça kullanılan materyallerin benzer olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Türkiye'deki biyoloji ders kitaplarında şu konularda problemler tespit edilmiştir: etkinliklerin adlandırılması ve tanıtımı, öğrencilerce zor algılanan ünitelerdeki etkinliklerin sayıca azlığı, güvenlik sembollerinin kullanımı.Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim, biyoloji, ders kitabı, deney, etkinlik, Türkiye, ABD.
Proje tabanlı öğrenme yönteminin biyoloji öğretmen adaylarının akademik başarısı ve eleştirel düşünme becerisi üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı proje tabanlı öğrenme yönteminin biyoloji öğretmen adaylarının Bitki Fizyolojisi dersi akademik başarısına ve eleştirel düşünme becerisine etkisini araştırmaktır. Bu araştırmada, tek grup ön test, son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2010 - 2011 öğretim yılı bahar yarıyılı, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde Bitki Fizyolojisi dersini alan 3. sınıf Biyoloji Öğretmenliği öğrencileri oluşturmaktadır. Toplam 42 kişiden oluşan tek grup 6 hafta süren proje çalışmasından sonra 6 adet poster sunumu yaparak proje ürünleri oluşturmuştur. Bu araştırmada öğrencilerin başarılarını ölçmek amacıyla oluşturulan tek gruba Akademik Başarı Testi ve aynı gruba eleştirel düşünme eğilimlerini ölçmek amacıyla California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Sonuçlar, uygulama öncesi ön test ve uygulama sonrası son test puanlarına bakıldığında öğrencilerin akademik başarılarında anlamlı bir artış meydana geldiğini; öğrencilerin eleştirel düşünme eğiliminde önemli miktarda bir artış olmadığını; akademik başarı ve eleştirel düşünme eğilimi becerisi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Proje tabanlı öğrenme, biyoloji öğretimi, eleştirel düşünme, akademik başarı, Bitki Fizyolojisi.
Ortaöğretim biyoloji öğretiminde canlıların sınıflandırılması ve biyolojik çeşitlilik ünitesinin kavram haritası ile öğretiminin öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi
Bu araştırma; Kavram haritaları ile öğretimin öğrencilerin biyoloji dersindeki başarı ve tutumları üzerinde etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Artvin ili Borçka ilçesi Şehit Savaş Gedik Lisesi 9.sınıfta okuyan 72 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada ortaöğretim 9.sınıf şubelerinden bir sınıf deney, bir sınıf kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Oluşturulan kontrol ve deney gruplarının denk olduğu, yapılan akademik başarı ön testi ve biyoloji dersi tutum ölçeğinin sonuçlarında görülmüştür. Çalışma 12 hafta süresince devam etmiş olup kontrol grubuna geleneksel öğretim yöntemi ile deney grubuna ise kavram haritası ile öğretim yöntemi ile ders yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, akademik başarı testi ve biyoloji dersi tutum ölçeği kullanılmıştır. Hipotezlerin değerlendirilmesi için t-testi kullanılmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerde deney ve kontrol gruplarının başarı son testi ve tutum puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farkın ortaya çıktığı görülmüştür. Araştırma sonucunda;
Biyolojide bir ölçme aracı olarak kavram haritaları: Canlılar ve enerji ilişkileri
Bu araştırmada, ilköğretim 8. sınıf fen ve teknoloji dersi canlılar ve enerji ilişkileri konusunda değerlendirme amacıyla kavram haritalarının kullanılabilirliğini tespit etmek amaçlanmıştır.Araştırma, 2009- 2010 bahar döneminde Eskişehir ili Kaymaz ilçesinde bir ilköğretim okulunda 8. Sınıfta öğrenim görmekte olan toplam 24 öğrenciye uygulanmıştır. Ölçme amaçlı kavram haritası uygulanmadan önce, öğrencilere dört saat kavram haritası hazırlama ile ilgili eğitim verilmiştir. Eğitimde ilk olarak, kavram haritaları hakkında teorik genel bilgi verilmiş ve önceden hazırlanmış bir örnek gösterilmiştir. Daha sonra kavram haritasını oluşturan öğeler tek tek gösterilmiş ve bu öğelerin kullanış biçimleri hakkında derinlemesine incelemeler yapılmıştır. Bu öğelerden kavram, merkez kavram, çapraz bağlantı, hiyerarşi, örnekler, bağlantı kelimeleri ve ekleri hakkında açıklayıcı bilgiler verilmiştir.Bu araştırmada yarı deneysel araştırma metodu kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları: Kavram Başarı Testi, Kavram Haritaları, Görüş Anketi. Çalışmada öğrencilere ilk olarak Canlılar ve Enerji Konusuyla ilgili araştırmacı tarafından hazırlanan 25 maddelik kavram başarı testi (p=.69; r=.55) uygulanmıştır. Öğrencilere kavramların bulunduğu dört farklı yönerge dağıtılmış ve öğrencilerden bireysel olarak kavram haritalarını oluşturmaları istenmiştir. Öğrencilerin hazırladığı kavram haritaları iki farklı kavram haritası değerlendirme yöntemine göre değerlendirilmiştir. Bu yöntemler Novak ve Gowin puanlama yöntemi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty puanlama yöntemidir. Novak ve Gowin'e göre kavram haritaları bağlantı(öneri), hiyerarşi, çapraz bağlantılar ve örnekler kriterlerine göre puanlanırken Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e göre ise kullanılan terimler, bağlantı hatları, bağlantılar üzerindeki önermeler, hiyerarşi ve örnekler kriterleri üzerinden puanlandırılmıştır. Veriler SPSS 15.0 ile analiz edilmiştir. Pearson korelasyon katsayısının hesaplanması sonucunda, öğrencilerin kavram başarı testi ile Novak ve Gowin'e göre puanlanan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=0.737), kavram başarı testi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e göre puanlanan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=0.771), Novak ve Gowin'e göre kavram haritası puanlama yöntemi ile Lyn Roberts ve Beverley Moriarty'e kavram haritası puanlama yöntemi arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki (r=.915) olduğu görülmüştür.Bu analiz sonuçları kavram haritalarının değerlendirme aracı olarak kullanılabileceği şeklinde yorumlanabilir. Geleneksel ölçme ve değerlendirme araçlarından olan çoktan seçmeli test ile alternatif ölçme ve değerlendirme araçlarından olan kavram haritası arasında pozitif yönde yüksek bir ilişki olmasına rağmen kavram haritası yaratıcı yetenekleri geliştirmede, yanlış kavramaları tespit etmede, kavramlar arasındaki ilişkiyi belirlemede bilgiyi analiz etmede daha üstün olduğu söylenebilir.
Proje tabanlı öğrenme ortamlarının biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerine etkisi
Bu çalışmanın amacı, proje tabanlı öğrenme ortamının, biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerine ne düzeyde etkisi olduğunu araştırmaktır. Bu doğrultuda, proje tabanlı öğretim süreci sonunda biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme ve öz-yeterlik seviyeleri, öz-düzenleme ve öz-yeterlik seviyeleri arasındaki ilişki, cinsiyet değişkenine göre öz-düzenleme ve öz-yeterliğin farklılık gösterip göstermediği ve öğretmen adaylarının proje tabanlı öğretim sürecini nasıl değerlendirdiği tespit edilmeye çalışılmıştır.Çalışmada Proje Tabanlı Öğrenme Yönteminin belirli bir öğretim süreci sonunda öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerinde meydana getirdiği değişimi belirlemek amaçlandığından dolayı, tek grup ön test-son test deneme modeli kullanılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının sürece yönelik görüşlerini belirlemede nitel araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği Bölümü'nde 2010-2011 öğretim yılının güz döneminde öğrenim gören ve Sitoloji Laboratuvarı dersini alan toplam 40 ikinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır.Deneysel uygulama 13 haftalık bir sürede gerçekleşmiştir. Uygulama öncesi ve sonrasında ?Öz-Düzenleme Ölçeği? ve ?Biyoloji Öz-Yeterlik Ölçeği? ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Bunların yanında ?Etkinlik Değerlendirme Anketi? ve ?Proje Çalışmalarına Yönelik Görüş Anketi? uygulanarak hem nicel hem de nitel veriler elde edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, Proje Tabanlı Öğrenme Yöntemine dayalı işlenen dersin biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyelerinde bir değişiklik meydana getirmediğini; fakat biyoloji öz-yeterlik inançlarını artırdığını göstermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının Etkinlik Değerlendirme Anketi'ne verdikleri yanıtlar, öz-düzenlemeye yönelik olan süreçlerde gelişme gösterdiklerini; fakat bu süreçlerin öz-düzenleme seviyelerini artırmaya yetmediğini göstermektedir. Proje Çalışmalarına Yönelik Görüş Anketi'nden elde edilen bulgular ise öğretmen adaylarının genel olarak proje tabanlı öğrenme sürecini etkili bulduklarını, bu yöntemin kendilerini birçok açıdan geliştirmelerine yardımcı olduğunu ve grup çalışmasını yararlı bulduklarını belirtmektedir.
Lise son sınıf biyoloji dersinde karşılaşılan bazı problemler ve çözüm önerileri
Bu çalışma, lise son sınıflarda biyoloji dersinde karşılaşılan problemleri belirleyip, bu problemlere yönelik çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Çalışmada bilgi toplama aracı olarak Ankara ilinde çeşitli ilçelerde yer alan 15 okuldaki 33 biyoloji öğretmeni ve 253 lise son sınıf öğrencisine anket uygulanmıştır. Araştırmanın genel amacı çerçevesinde toplanan verilerin gerekli istatistiksel analizleri için SPSS 11 programından yararlanılmış ve frekans yüzdeleri hesaplanarak yorumlanmıştır. Son bölümde ise elde edilen verilerden yararlanılarak problemlerin çözümlerine ilişkin çözüm önerileri sunulmuştur.
Çoklu zeka kuramına dayalı öğretimin ortaöğretim 9. sınıf biyoloji dersi canlıların temel bileşenleri konusunda öğrencilerin akademik başarısına etkisi
Bu çalışma; ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin, biyoloji dersi ?Canlıların Temel Bileşenleri? konusunu, Çoklu Zeka Kuramı'na dayalı öğretim ile, geleneksel öğretim yönteminin karşılaştırılarak; öğrencilerin akademik başarılarına ne kadar etkisi olduğunu araştırmak amacıyla yapılmıştır.Çalışmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grubu olarak 2009- 2010 eğitim- öğretim yılında Kayseri ili Özel Eras Koleji'nde öğrenim görmekte olan ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinden yansız atama yoluyla seçilen 9/A sınıfı deney grubu, 9/B sınıfı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney ve kontrol grupları birbirleriyle denkleştirilmiş ve çalışmaya her sınıfta 15 olmak üzere 30 öğrenci katılmıştır. Çalışma; 28 ders saati uygulama ve 2 ders saati ön test ve son testlerin uygulanması ile toplam 30 ders saati sürmüştür. Araştırmacı tarafından ?Canlıların Temel Bileşenleri? konusu, deney grubuna, Çoklu Zeka Kuramı'na dayalı öğretim, kontrol grubuna ise geleneksel öğretim ile uygulamalar yapılmıştır.Verilerin toplanmasında, Canlıların Temel Bileşenleri Akademik Başarı Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi SPSS 16.0 Paket programında; bağımsız gruplar için t- testi, bağımlı gruplar için t- testi kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.Çalışma sonucunda, ?Canlıların Temel Bileşenleri? konusunun Çoklu Zeka Kuramı'na dayalı öğretimin uygulandığı deney grubunun, geleneksel öğretim yönteminin uygulandığı kontrol grubuna göre daha başarılı olduğu tespit edilmiştir.
Biyoloji öğretmen adaylarının küresel ve ulusal çevre sorunları hakkındaki görüşleri
Bu çalışmada ortaöğretimde görev alacak biyoloji öğretmen adaylarının çevre sorunları hakkındaki farkındalık ve duyarlılık düzeyleri, sorunların çözümü hakkındaki önerileri, çevre eğitimine yönelik kullanabilecekleri etkinlikler ve görüşlerinin tespiti amaçlanmıştır. Ayrıca bu, biyoloji öğretmen adaylarının sosyal ve akademik duyarlılıklarının cinsiyetlerine ve öğrenim gördükleri sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir.Bu çalışmanın örneklemini, 2008?2009 öğretim yılı, bahar döneminde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği Ana Bilim Dalı, 1., 2., 3., 4. ve 5. sınıflarında öğrenim gören toplam 153 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğretmen adaylarına anket uygulanmıştır. Veri analizinde, frekans ve yüzde oranları, bağımsız gruplar t-testi, One- Way Anova analizleri kullanılmıştır.Analiz sonuçları, biyoloji öğretmen adaylarının doğal kaynakların aşırı kullanımının dünyadaki ve Türkiye'deki en önemli çevre sorunu olduğunu, çevre ile ilgili sorunların çözümüne ilişkin en etkili grubun eğitimciler olduğunu bunun yanı sıra biyoloji öğretmen adaylarının çevreye karşı bilinçlenmede çevre kuruluşlarını daha etkin görmeleri ve çevre eğitiminin okul öncesi eğitim kademesinde başlaması gerektiğini göstermektedir. Biyoloji öğretmen adaylarının sosyal ve akademik duyarlılıkları cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemekte, sosyal duyarlılıkları öğrenim gördükleri sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık gösterirken, akademik duyarlılıkları öğrenim gördükleri sınıf düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.
Beyin temelli öğrenme kuramına dayalı biyoloji eğitiminin akademik başarı ve tutum üzerine etkisi
Bu çalışma; Beyin Temelli Öğrenme Kuramı'na uygun olarak hazırlanan etkinliklerle oluşturulan öğrenme ortamının, geleneksel öğrenme ortamıyla karşılaştırıldığında; ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin, biyoloji dersi ?hücrede madde alışverişi? konusunu öğrenme düzeylerine ve biyoloji dersi tutumları üzerine etkisini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır.Çalışmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu olarak 2007-2008 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Çankaya ilçesi Anıttepe Lisesi'nde öğrenim görmekte olan 9. sınıf öğrencilerinden yansız atama yoluyla seçilen 9/A sınıfı deney grubu, 9/L sınıfı kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmanın başlangıcında deney ve kontrol grupları kişisel özellikleri ve ön bilgileri bakımından denkleştirilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının her birinde 22 öğrenci bulunmaktadır.Araştırmada kullanılan veri toplama araçları: kişisel bilgiler anketi, hücrede madde alışverişi başarı testi, tutum ölçeği ve öğrenci görüş anketidir. Bu araçlardan elde edilen verilerin analizi SPSS paket programında; bağımsız gruplar için t-testi, bağımlı gruplar için t-testi ve yüzde-frekans işlemleri kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda, hücrede madde alışverişi konusunun beyin temelli öğrenme etkinlikleriyle işlendiği deney grubunun, konunun geleneksel öğretimle işlendiği kontrol grubuna göre daha başarılı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bu yöntemle, öğrencilerin biyoloji dersine karşı tutumlarında herhangi bir farklılığın oluşmadığı; ancak öğrencilerin etkinliklerle ders işlemeyi sevdiği sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Beyin Temelli Öğrenme, Biyoloji Öğretimi, Başarı, Tutum
İlköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji dersi iskelet ve kas sistemi konusunun laboratuar yöntemi ile işlenmesinin öğrenci başarısına etkisi
Araştırmada, Fen ve Teknoloji dersi Biyoloji konularının öğretiminde hangi öğretim yöntem ve tekniklerini kullanılması ile daha fazla başarı elde edilebileceği araştırılmıştır.Araştırmanın örneklemini Ankara ili Kazan ve Güdül ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarında öğrenim gören 114 öğrenci oluşturmaktadır. Biyoloji konularının öğretiminde hangi öğretim yönteminin daha fazla başarı sağlayabileceğini tespit etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi kullanılmıştır. Araştırmada ön test son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde yüzde, frekans ve ?t? testi kullanılmıştır.Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre:Laboratuar yönteminin kullanıldığı deney grubu ile geleneksel öğretim yöntemi kullanılan kontrol grubu arasında anlamlı bir başarı farkı tespit edilmiştir. Laboratuar yönteminin biyoloji konularının öğretiminde kullanılması Fen ve Teknoloji dersindeki başarıyı arttırmaktadır.Anahtar Kelimeler: Biyoloji Eğitimi, Öğretim Yöntemleri, Fen ve Teknoloji, Laboratuvar Yöntemi
Biyoloji öğretiminde bilgisayar animasyonlarının kullanılmasının öğrencilerin başarı tutum ve kavram yanılgıları üzerine etkisi (hücre konusu örneği)
Bu çalışmanın amacı öğretmen adaylarının hücre konusu ile ilgili sahip oldukları kavram yanılgılarını tespit etmek ve animasyonlarla zenginleştirilerek yapılacak bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin; öğretmen adaylarının hücre konusunda sahip oldukları kavram yanılgıları, akademik başarıları ve biyoloji dersine karşı tutumları üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmaya üniversite birinci sınıfta öğrenim gören 97 öğretmen adayı katılmıştır. Araştırmada nicel veriler ?hücre konusu başarı testi? ve ?biyoloji tutum ölçeği? ile nitel veriler ise deney ve kontrol gruplarından seçilen 12 öğrenci ile yapılan mülakatlar aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grupları oluşturulmuş, hücrede geçen difüzyon, osmoz, aktif taşıma, kolaylaştırılmış difüzyon vb olaylar ile protein sentezi ve mitoz-mayoz hücre bölünmesi konuları deney grubundaki öğrencilere hazırlanan bilgisayar animasyonları ile işlenirken, kontrol grubundaki öğrencilere ise düz anlatım, soru cevap yöntemleri kullanılarak işlenmiştir.Araştırmada elde edilen nicel veriler arasındaki farkın anlamlılığı t-testi ile analiz edilmiş, tablo ve grafiklerle gösterilmiştir. Mülakatlardan elde edilen nitel verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Nitel veriler öğretmen adaylarında tespit edilen kavram yanılgılarına göre bilgisayar programı aracılığıyla kodlanmış, daha sonra kodlar temalar altında düzenlenerek yorumlanmıştır. Öğretmen adaylarından ön mülakatlarda elde edilen verilerde tespit edilen kavram yanılgıları son mülakatta elde edilen verilerle karşılaştırılmış, öğretmen adaylarının kavram yanılgılarındaki değişim tablo ve grafiklerle gösterilerek yorumlanmıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre;Deney ve kontrol gruplarının hücre konusu ile ilgili akademik başarıları arasında uygulama sonunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu anlamlı farklılık deney grubu lehine olup, animasyonlarla öğretimin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı tespit edilmiştir.Uygulama sonunda deney ve kontrol gruplarının biyolojiye yönelik tutumları arasında anlamlı fark tespit edilememiştir. Bilgisayar destekli biyoloji öğretiminin öğrencilerin biyolojiye yönelik tutum puanlarında geleneksel yönteme oranla daha fazla artış sağlamasına rağmen bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir.Yapılan mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edildiğinde öğretmen adaylarının uygulama öncesinde protein sentezi ve hücre bölünmeleri ile ilgili 18 tema altında çok sayıda kavram yanılgılarına sahip oldukları tespit edilmiştir.Son mülakatlardan elde edilen nitel veriler analiz edilerek ön mülakattaki verilerle karşılaştırıldığında kontrol grubundaki öğretmen adaylarının uygulama öncesinde sahip oldukları kavram yanılgılarına büyük oranda son mülakatta da sahip oldukları tespit edilmiştir. Ancak deney grubundaki öğretmen adayları ön mülakatta kontrol grubundaki öğretmen adaylarına yakın sayıda kavram yanılgılarına sahip iken son mülakatta bu kavram yanılgılarını neredeyse tamamen giderdikleri tespit edilmiştir. Buna göre animasyonlarla zenginleştirilerek yapılan bilgisayar destekli biyoloji öğretimi öğrencilerin kavram yanılgılarının giderilmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Deney grubundaki öğrencilere animasyonlarla yapılan öğretimi nasıl buldukları sorusuna öğrencilerin tamamına yakını bu tür öğretimi beğendiklerini ve anlamalarına olumlu katkısının olduğunu belirtmişlerdir. Araştırmanın sonuçlarına bağlı olarak önerilerde bulunulmuştur.
Lise 1. sınıf biyoloji dersi hücre bölünmesi konusunda bilgisayar destekli öğretimin öğrenci başarısına etkisi
ÖZET Bu çalışmada; bilgisayar destekli öğretim yöntemi ile geleneksel öğretim yöntemi karşılaştırılarak, lise 1. sınıf öğrencilerinin hücre bölünmesi konusunu anlamalarına ve biyoloji dersindeki basanlarına etkisi incelenmiştir. Araştırmanın deneysel çalışması 2003-2004 eğitim-öğretün yılı banar döneminde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın örneklemini, Ankara Atatürk Anadolu Lisesi'nde aynı öğretmenin iki ayrı sınıfındaki 49 lise 1. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada hücre bölünmesi konusu kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle, deney grubunda ise bilgisayar destekli öğretim yöntemiyle işlenmiştir.Bu araştırmada, öntest-sontest kontrol gruphı desen uygulanmıştır. Araştırmanın verileri iki ölçek uygulanarak toplanmıştır. (1) Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi (MDYT) ön-test, (2) Hücre Bölünmesi Başarı Testi (HBBT) öntest-sontest olarak uygulanmıştır. Araştırmanın mpotezlerinin test edilmesinde ilişkisiz örneklemler t-testi ve ilişkili örneklemler t-testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular SPSS (Statistical Packet for the Social Science) istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiki olarak değerlendirilen sonuçlar şöyledir: 1. Bilgisayar destekli öğretim yöntemiyle öğrenim gören deney gurubu öğrencileri hücre bölünmesi konusunu öğrenmede geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinden daha başardı olmuşlardır.2. Elde edilen bulgular doğrultusunda hücre bölünmesi konusunda bilgisayar destekli öğretim yönteminin başarıyı artırması bakımından geleneksel öğretim yöntemine göre daha etkili bir yöntem olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Biyoloji Eğitimi, Biyoloji Öğretimi, Öğretim Yöntemleri, Bilgisayar Destekli Öğretim, Hücre Bölünmesi. Tez Danışmanı: Prof. Dr. Mustafa Y£L,
Lise 1. sınıf biyoloji dersi hücre konusunda kavram haritası kullanımının öğrenci başarısına etkisi
ÖZET Biyoloji eğitiminde hücre konusu öğrencilerin en çok zorlandığı konulardan biridir. Bu konunun lise l'de öğrenilmesi gerekliliği, lise 2 ve lise 3 biyoloji konularına temel oluşturması, yanlış öğrenilen kavranılan engellemeye yönelik çalışmalara neden olmuştur. Kavram yanılgılarının önlenebilmesi için geleneksel yöntemlerden uzaklaşarak yeni araçların kullanılması gerekmektedir. Bu araçlardan biri de "Kavram Haritası" dır. Bu çalışmada; "Kavram Haritaları" mn lise 1. sınıf öğrencilerinin hücre konusunu anlamalarına ve biyoloji dersindeki başarılarına etkisi geleneksel öğretim yöntemiyle karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmanın deneysel çalışması, 2003-2004 öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, Coşkun Önder Lisesi'nde aynı öğretmen tarafından eğitilen 74 lise 1. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, hücre konusu kontrol grubunda geleneksel öğretim yöntemiyle, deney grubunda ise kavram haritaları ile işlenmiştir. Bu araştırmada, öntest-sontest kontrol gruplu desen uygulanmıştır. Araştırmanın verileri iki ölçek uygulanarak toplanmıştır. (1) Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi (MDYT) öntest (2) Hücre Basan Testi (HBT) öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, SPSS (Statistical Packet For The Social Science) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Testlerden elde edilen sonuçlar, gruplar arasında "ilişkisiz örneklemler t-testi" ile grup içinde ise "ilişkili örneklemler t-testi" kullanılarak 0,05 manidarlık düzeyinde test edilmiştir. İstatistiki olarak değerlendirilen sonuçlar şöyledir:1. Kavram haritaları ile öğrenim gören deney grubu öğrencileri hücre konusunu öğrenmede geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinden daha başarılı olmuşlardır. 2. Kavram haritalarıyla öğrenim gören deney grubu öğrencilerinin başarılarında artış olduğu görülmüştür..1. Geleneksel öğretim yöntemiyle öğrenim gören kontrol grubu öğrencilerinin başarılarında art;ş olmuştur Anahtar Kelimeler: Biyoloji Eğitimi, Biyoloji Öğretimi, Kavram, Kavram Haritası. Hücre Tez Yöneticisi Prof Dr. Mustafa YEL
Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin, fen bilimleri dersinde eğitsel bilgisayar oyunu kullanımına ilişkin görüşlerinin, yapılandırmacı gömülü (grounded) teoriye göre değerlendirilmesi
Bu çalışma, ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin, fen bilimleri dersinde eğitsel bilgisayar oyunu (EBO) kullanımına ilişkin görüşlerini ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Çalışma, Ankara'nın ilçesinde yer alan bir ortaokulda, beşinci sınıf 12 erkek ve 12 kız, toplamda 24 öğrenciyle; yarı yapılandırılmış ve derinlemesine görüşme yapılarak gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma desenlerinden Yapılandırmacı Gömülü Teori (YGT), araştırmanın desenini ve veri analiz yöntemini oluşturmuştur. Gömülü teoriyi temel alan ve YGT adıyla kurama yeni bir bakış açısı kazandıran Charmaz'ın (2006) veri toplamayı yönlendirecek temel soruları, verilerin toplanmasında ve analizinde izlenen prosedürü belirlemiştir. Sonuç olarak, fen bilimleri dersi öğretim programında EBO'nun yer edinmesinde 3 temel sürecin yönetilmesi gerektiği belirlenmiştir. Temellendirme süreci, etkileşim süreci ve konumlanma süreci olan bu temalara dayalı, teorik bir modelleme yapılmıştır. Temellendirme süreci, öğrencilerin ve ortamın EBO'ya hazırlık aşamasıdır. Bu süreç; teknolojik kaynak, içerik ve yaşantı kategorilerini içerir. Etkileşim süreci, EBO'nun uygulanma aşamasını ifade eder. Kararlar, etkenler ve kısıtlar; etkileşim süreci kategorileridir. Konumlanma süreci ise; fen bilimleri öğretim programında EBO'nun yer alma aşamasıdır. Tanımlama, uzlaşma, katılma ve tasarlama kategorileri bu süreçte yer alır. Çalışma; Charmaz'ın (2006) YGT deseninin, Türkiye'de bu konuya uygulandığı ilk örnek olması bakımından önemlidir.