Biyolojik ajan kullanan psoriasis tanılı hastalarda lipit profil parametrelerinin değerlendirilmesi

Amaç: Psoriasis, yalnızca deri lezyonlarıyla sınırlı kalmayıp sistemik inflamasyonla ilişkili kronik bir hastalıktır. Artmış proinflamatuar sitokinler (TNF-α, IL-17, IL-23), çeşitli metabolik bozukluklara zemin hazırlayabilir. Bu çalışmada, biyolojik ajan tedavisi alan psoriasis hastalarında sistemik inflamasyonun azalmasının metabolik parametreler üzerindeki etkileri incelenmiştir. Yöntem: Temmuz 2024 - Şubat 2025 tarihleri arasında Cerrahpaşa Tıp Fakültesi'ne başvuran ve biyolojik ajan tedavisi başlanan 18 yaş üstü 200 psoriasis hastası retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Tedavi başlangıcı ve 6. ayda AST, ALT, total kolesterol, trigliserid ve LDL düzeyleri karşılaştırılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %55,5'i erkek (n=111), %44,5'i kadın (n=89) olup yaş ortalaması 44,1±13,1 yıldır. En sık kullanılan biyolojik ajanlar risankizumab (%27,5) ve iksekizumab (%21,5) olmuştur. Tüm grupta tedavi öncesi ve sonrası AST (27,1±12,5 vs. 26,8±11,9 U/L; p=0,61), ALT (29,4±13,7 vs. 28,9±13,2 U/L; p=0,49), total kolesterol (195,3±41,2 vs. 196,5±42,1 mg/dL; p=0,72), trigliserid (151,8±77,6 vs. 155,4±79,1 mg/dL; p=0,33) ve LDL (118,6±35,9 vs. 119,8±36,2 mg/dL; p=0,65) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklik saptanmamıştır. Alt grup analizinde kadın hastalarda trigliserid düzeyinde belirgin bir artış izlenmiştir (148,2±68,5 mg/dL'den 162,9±71,4 mg/dL'ye; p=0,009). Diğer parametrelerde cinsiyete veya kullanılan biyolojik ajana göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Ayrıca, 6. ay sonunda vücut kitle indeksinde %0,64 oranında hafif bir artış gözlenmiş ancak bu değişiklik istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0,28). Sonuç: Biyolojik tedavi alan psoriasis hastalarında karaciğer enzimleri ve lipit profili genel olarak stabil seyretmiştir. Ancak özellikle kadın hastalarda trigliserid düzeyindeki artış dikkate değerdir. Biyolojik ajanların metabolik etkilerini daha iyi anlayabilmek için uzun dönemli ve geniş örneklemli çalışmalara ihtiyaç vardır.