Bizans İmparatorluğu'nda IX. Konstantinos Monomakhos dönemi (1042-1055)

VIII. Konstantinos 1028 yılında vefat ettiğinde geride erkek bir varis bırakmamıştır. Makedon Hanedanı'nın meşruiyeti tartışma konusu olmadığından, Bizans İmparatorluğu, VIII. Konstantinos'un kızları Zoe ve Theodora eli ve aracılığı ile yönetilmiştir. Bu bağlamda, Zoe'nin üçüncü eşi olup 1042-1055 yılları arasında hüküm süren IX. Konstantinos, Makedon Hanedanı'nın son İmparatorudur. IX. Konstantinos'un saltanatı Bizans'ın XI. yüzyılda, II. Basileios ile I. Aleksios dönemleri arasında yaşadığı kriz sürecindeki en istikrarlı zamandır. Buna karşın, IX. Konstantinos'un saltanatı iç ve dış siyaset bakımından oldukça hareketli geçmiştir. IX. Konstantinos, başta dönemin en önemli komutanı Georgios Maniakes'in 1042'deki isyanı olmak üzere, pek çok isyan ve komplo girişimine karşı iktidarını muhafaza etmeyi başarmıştır. Başkente saldıran Rusları savuşturduktan sonra Ani Ermeni Krallığı'nı ilhak etmiştir. Sonrasında IX. Konstantinos için sıkıntılı günler başlamıştır. IX. Konstantinos, batıda Güney İtalya'yı istila eden Normanlar, doğuda İmparatorluk topraklarına akınlar düzenleyen Selçuklular, kuzeyde ise Tuna'yı aşan Peçenekler ile aynı anda mücadele etmek zorunda kalmıştır. Bu, Bizans tarihindeki en önemli kırılma anlarından biridir. Bütün bunlar yetmezmiş gibi 1054'te Roma ile Konstantinopolis Kiliseleri arasında büyük bir ihtilaf yaşanmıştır. IX. Konstantinos, siyasî ve askerî gelişmelerin yoğunluğuna rağmen, ilim insanlarını himaye ederek Konstantinopolis'te hukuk ve felsefe eğitimi veren iki okul kurmuştur. Ayrıca İmparatorluk sınırları içinde ve dışında pek çok imar faaliyetinde bulunmuştur.