Bizans İmparatorluğu'nda siyaset, din ve sanat ilişkisi boyutunda ikonalar

Roma İmparatorluğu'nun yıkılmasıyla ikiye ayrılan devletin batı bölümü son bulmuş, doğu da ise güçlü bir devlet doğmuştur. Roma'nın devamı niteliğinde yeni bir güç, dünya düzeninde yerini almıştır. Bizans olarak hayatına devam eden devlet, tarihte pek çok olaylara tanıklık etmiş ve yine pek çok olayların oluşmasına yön veren devlet olmuştur. Güçlü bir otoriteye sahip olarak yolunu çizen devlet, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'u kuşatmasına kadar yaşamına devam etmiştir. Tarih sahnesinde rolünü en iyi şekilde yerine getiren imparatorluk bazı dönemlerde yükselirken, bazı dönemlerde ise dış devletlerle olan ilişkileri doğrultusunda ve kendi içinde yaşadığı olaylardan derinden etkilenmesi sonucunda gerilemeler yaşamıştır. Bizans tarihinde ikonalar, Bizans'ın dini, siyasi ve sosyal yaşamında etkili olmuş, kısa bir zaman sonra hızlıca yayılmaya başlayan ikonalar farklı bir boyut kazanmış, toplum ve kilise üyeleri arasında ikonalara karşı farklı fikirlere sahip kişiler ortaya çıkmıştır. İnsan ile iletişim kurmanın aracı olarak Tanrı'ya hizmet eden kutsal ikonalar, rahipler tarafından kutsanmıştır. İkona hareketinin görünen tarafını dini betimlemeler üzerine yapılan atışmalar olmasına rağmen, Bizans tarihinde önemli izler bırakmıştır. Hz. İsa ve diğer Hıristiyan Azizlerin betimlemelerinin kullanılmasından memnun kalınan bir devre olarak karşımıza çıkmaktadır. Bizans'ın kuruluşundan sonra mimari özellikleri ile Roma'nın devamı niteliğini taşısa da, etkileşimde olduğu devletlerin etkisiyle mimarisine yeni soluk getirmiş, geliştirdiği yeniliklerle ve kullandığı betimler bu yönde işlevini yerine getirmiştir. Paganizmin ortaya çıkardığı inanışlar gereği tasvirlere tapınma başlamış, nihayetinde Hristiyanlığın kabul edilmesiyle beraber ikon yapımında kuralları olan bir sanat haline gelmiştir. İkon yapımında dikkat edilmesi gereken en önemli kurallardan biri kullanılan malzemenin türü ve kalitesi olmuştur. İsa ve Meryem ikonaları en yaygın olan tasvirler olmuştur. Bizans'ın yönetimine etki eden ikona yapımı bir sorun haline gelmeye başlamış, imparatorların Yahudilikten ve İslamiyet'ten etkilenmeleri sonucunda yeni bir sorun oluşturan dönemi ortaya çıkarmıştır.