Yüksek LisansAçık Erişim

Blok zinciri ve sağlık uygulamaları

2023
0 görüntülenme
0 i̇ndirme
Danışman: Dr. Öğr. Üyesi Serpil Aslan

Özet (TR)

Dünyada birçok işlemler artık dijitalleştiğinden veri güvenliliği, veri paylaşımı, veriye hızlı erişim ve veri bütünlüğünü korumak son derece önemli görülmektedir. Her geçen gün, günlük yaşantıda bilgisayara olan bağımlılık ve bu bağlılığa paralel olarak yeni verilerin dijital ortamlarda verilerin katlanarak artmasından bahsedilmektedir. Oluşan bu verilerin güvenli bir Şekilde paylaşımını sağlamak her geçen gün önemi artmaktadır. Bu verilerin güvenliliğini korumak, muhafaza etmek son derece önem arz etmektedir. Veri güvenliliği konusunda son yıllarda blok zinciri kelimesi sıkça duyulmaktadır. Blok zinciri, güvenli veri paylaşımını, veri bütünlüğünü korumakla görevli, merkezi olmayan dijital kayıt defteri olarak tanımlanmaktadır. Blok zinciri verileri tek yönlü olarak kaydeden, tersine mühendisliğin imkânsız olan ve paylaşımlarını şeffaflık ilkesine göre veri aktarımını gerçekleştirmektedir. Blok zinciri, kaydedilen bu verilerin ortak veri paylaşımına olanak sağlayan, veri güvenliliği korumakla görevli veriye ulaşım süresini kısaltan teknolojinin genel adı olduğu söylenmektedir. Hastaların tıbbi kayıt bilgilerin çalınması, değiştirilmesi hastaların mahremiyeti için çeşitli riskler doğurmaktadır. Bu bilgilerin kötü amaçlı kişilerin vereceği zarar hem hastaya hem de finanse eden kuruma ciddi zararlar vermektedir. Bundan dolayı bulut tabanlı ESK (elektronik sağlık kayıtları), birçok sağlık alanında odak noktası haline gelmektedir. Hasta verilerinin saklanmasında, veri doğruluğunu sağlamada, veri gizliliğini korumakta ve veriyi bulut sisteminde hızlı iletilmesi sağlamak, sağlık sektöründe önemli bir endişe kaynağı haline gelmektedir. Bu tezde, ESK kayıtları için veri erişim kontrolü ve denetimi sağlarken, bulut servis sağlayıcıları yardımıyla sağlık verilerinin paylaşılması için blok zincire ek olarak katmanlı mimari yapısına da değinilmektedir. Bu katmanlı mimari sisteme giriş için, JWT (json web token), hasta bilgilerini özet fonksiyonu (hashing) uygulayarak destekleyici yeni ek çözümler önerilmektedir. Önerilen bu yöntemle, hastanın sağlık kayıtlarını, elektronik ortamda yönetilmesinde ve kontrol edilmesinde kullanılmaktadır. Bu nedenle, blok zinciri platformunda kullanılan bu teknolojilerle daha güvenli sürdürülebilinir yeni kapılar aralamaktadır.

Yazar

Hamit Mızrak

Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır

Hamit Mızrak (Yüksek Lisans Tezi). Blok zinciri ve sağlık uygulamaları, 2023, Malatya Turgut Özal University.

Lisans

Tüm Hakları Saklıdır

Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.

Malatya Turgut Özal University tezlerinden daha fazlası